Analiza turističkog potencijala Žabljaka: Između prirodnih ljepota i izazova infrastrukture

Proces izrade Strategije realizuje se kroz projekat „Transformacija uz Transdinariku – faza 2“, koji finansira Evropska unija, uz podršku Interreg Dunavskog programa i Međunarodne agencije za razvoj iz Hrvatske-MARA.

Za potrebe izrade Strategije, sprovedena je sveobuhvatna anketa među turistima, lokalnim  stanovništvom i privrednim subjektima na teritoriji Opštine Žabljak, s ciljem da se dobije realna slika trenutnog stanja, identifikuju ključni izazovi i definišu smjernice za razvoj održivog i inkluzivnog turizma.

- Dok je percepcija turista prilično pozitivna i potvrđuje reputaciju Žabljaka kao destinacije prirode i aktivnog odmora, lokalno stanovništvo i privrednici su svjesni izazova i ključnih oblasti za unapređenje koje nas čeka u narednom periodu - kazali su iz Opštine Žabljak.

Turisti: Snažna reputacija i visoka očekivanja

Rezultati ankete ukazuju da Žabljak u značajnoj mjeri posjećuju gosti više platežne moći, uključujući i one sa mjesečnim prihodima iznad 5.000 eura. Prosječna dužina boravka iznosi tri dana, dok je više od 55 odsto turista došlo na osnovu preporuke, a 39 odsto prvi put posjetilo destinaciju. Ovi podaci ukazuju na snažnu reputaciju Žabljaka, ali i na potrebu da se kvalitet infrastrukture i usluga razvija u skladu sa očekivanjima ovih gostiju.

- Priroda ostaje glavni motiv dolaska: 30,4 odsto turista navodi obilazak prirodnih atrakcija kao primarni razlog posjete, dok 26,1 odsto dolazi zbog aktivnog odmora. Čak 87 odsto ispitanika izrazilo je visok nivo zadovoljstva prirodnim ljepotama i pejzažima, a 45,5 odsto je atmosferu i ekološku očuvanost prostora ocijenilo najvišom ocjenom. U segmentu aktivnog turizma, 35,4 odsto turista je biciklističke i planinarske rute ocijenilo odličnim, dok je gastronomskom ponudom zadovoljno 45,5 odsto, a kulturnim i događajnim sadržajima 31,8 odsto ispitanika - kazali su iz žabljačke opštine.

Lokalna zajednica: Podrška uz jasne zahtjeve

Kako su naveli, lokalno stanovništvo prepoznaje značaj turizma za razvoj zajednice. 66 odsto građana smatra da turizam doprinosi kvalitetu života, dok 56 odsto navodi da utiče na prepoznatljivost Žabljaka. Za 51 odsto ispitanika turizam predstavlja dodatni izvor prihoda. Ipak, samo 6 odsto građana navodi da je u potpunosti zadovoljno postojećom turističkom ponudom, dok je transportna infrastruktura ocijenjena niskim ocjenama.

86 odsto ispitanika vidi prirodu kao najveću prednost destinacije, a 66 odsto smatra da fokus budućeg razvoja treba da bude na aktivnom turizmu. Svi anketirani građani navode da bi preporučili Žabljak kao destinaciju vrijednu posjete.

foto: Opština Žabljak

Privreda: potencijal uz strukturne izazove

Turističku ponudu u najvećoj mjeri čine smještajni objekti u domaćinstvu, pri čemu je 87,5 odsto subjekata bez franšize ili lanca. Sezonalnost ostaje ključni izazov – avgust bilježi najveći, a mart najmanji broj posjeta. Samo 33,3 odsto privrednih subjekata primjenjuje protokole za uštedu vode, dok većina ne koristi recikliranu vodu niti razdvaja otpad. Istovremeno, 20 odsto subjekata posjeduje tematske ili specijalizovane sertifikate, što predstavlja dobru osnovu za unapređenje kvaliteta ponude.

Više od polovine privrednika (53,3 odsto) zainteresovano je za razvoj održivog i regenerativnog turizma, dok 46,7 odsto saradnju sa Turističkom organizacijom ocjenjuje odličnom. Ipak, samo 25 odsto ispitanika je upoznato sa rutom Transdinarika. Kao glavne prepreke razvoju turizma navode se sezonalnost, nedovoljno razvijena infrastruktura, izostanak kontinuirane promocije i prekomjerna ponuda smještajnih kapaciteta.

Transdinarika kao strateški odgovor

U tom kontekstu, projekat „Transformacija uz Transdinariku – faza 2“ predstavlja konkretan odgovor na jasno identifikovane potrebe Žabljaka. Transdinarika je međunarodna biciklistička ruta dužine 3.364 kilometra, koja povezuje Sloveniju i Sjevernu Makedoniju kroz mrežu nacionalnih parkova, ruralnih područja i UNESCO lokaliteta. Cilj projekta je da rutu pretvori u snažan pokretač lokalnog ekonomskog razvoja, unaprijedi pristupačnost i obezbijedi dugoročnu održivost, pozicionirajući održivi biciklistički turizam kao razvojnu osovinu ruralnih i manje razvijenih područja Dunavskog regiona.