<p>Pravednijim sistemom do lakšeg ostvarivanja prava OSI</p>

Info dan "Šta donosi reforma vještačenja invaliditeta", održan u hotelu Franca imao je za cilj predstavljanje ključnih novina koje donosi Zakon o jedinstvenom vještačenju invaliditeta.

Ovo je bila prilika da se kroz otvorenu diskusiju sa građanima sagledaju očekivanja, razjasne nedoumice i identifikuju izazovi u implementaciji – uz zajednički cilj da se izgradi efikasniji i pravedniji sistem ostvarivanja prava, kazala je državna sekretarka u Ministarstvu socijalnog staranja, brige o porodici i demografije Mersida Aljićević, navodeći da je reforma vještačenja invaliditeta važan korak ka efikasnijem i pravednijem sistemu ostvarivanja prava OSI.

Ona je navela da će uvođenjem novog sistema jedinstvenog vještačenja invaliditeta više od 40 komisija u pet sektora zamijeniti jedinstvena specijalizovana institucija, Zavod za jedinstveno vještačenje invaliditeta, koji očekuju da bude osnovan do kraja godine.

– Usvajanje ovog zakona je ključni korak koji omogućava prelazak sa medicinskog modela na vještačenje invaliditeta u skladu sa modelom ljudskih prava. Zakonom se uvodi jedinstveni postupak procjene invaliditeta, koji uzima u obzir ne samo oštećenje, već i prepreke u svakodnevnom funkcionisanju, kao i stepen potrebne podrške u ravnopravnom uključivanju društva. Zavod će donositi rješenja o statusu lica sa invaliditetom, stepenom potrebne podrške koje će dobiti OSI, uključujući djecu sa smetanjama u razvoju. Sa ovim rješenjem lica sa invaliditetom će moći da ostvare prava u svim sektorima – istakla je Aljićević.

Nova metodologija vještačenja invaliditeta

Prof. Vesna Simović Zvicer kazala je da čitav koncept zakona sadrži jednu potpuno novu metodologiju vještačenja invaliditeta, zasnovanu na modelu ljudskih prava.

– Sa jedne strane se uzimaju oštećenja a sa druge strane jednako jesu barijere koje jednoj osobi onemogućavaju ravnopravno uključivanje u sve sfere društva. Mi smo u zakonu definisali šta su to dugoročne smetnje. Cilj je da se utvrdi status lica sa invaliditetom, kao i stepen podrške koja će toj osobi biti potrebne za samostalan život i ravnopravno uključivanje u društvo. Lice sa invliditetom će moći da ostvari pravo u svim resorima, neće imati potrebu da opet prolazi kroz proces vještačenja – kazala je ona dodajući da će Zavod za jedinstveno vještačenje invaliditeta imati sjedište u Podgorici, ali i područne jedinice po Crnoj Gori.

U okviru info dana govorila je i Silke Holander iz UNDP, koja je kazala da ovaj zakon predstavlja važno dostignuće.

– Tokom dužeg vremenskog perioda Ministarstvo socijalnog staranja i demografije i UNDP, uz finansijsku podršku Evropske unije i u saradnji sa brojnim partnerima uložili su mnogo truda u izradi ovog zakona. Ovaj predani rad, posvećenost i zalaganje sada daju konkretne rezultate, pa se danas okupljamo u novim podsticajnim okolnostima. Ovo predstavlja odličan korak ka uspostavljanju sistema koji se očekuje da bude pravedniji, jednostavniji i humaniji za više od 60 hiljada sa invaliditetom u Crnoj Gori. Suština ove reforme ogleda se u razumijevanju invaliditeta, ne kao ličnog ograničenja, već kao posljedica prepreka u društvu i u prepoznavanju naše zajedničke odgovornosti da te prepreke uklonimo. Naravno, usvajanje zakona je tek početak, prava provjera uslijediće kroz fazu implementacije i kroz način na koji će institucije, stručna javnost i organizacije lica sa invaliditetom zajednički djelovati kako bi vizija koju zakon nosi bila pretočena u svakodnevnu praksu – istakla je Holander.

Moderatorka panela bila je izvršna direktorica Udruženja mladih sa hendikepom Crne Gore Marina Vujačić.