Privredni razvoj Nikšića od daleke 1901. godine do danas: Štedionica koja je postavila temelje bankarstva

Oslobođenjem Nikšića 1877. godine počela je nova etapa u razvoju grada, koji je od nekadašnje osmanske kasabe postepeno prerastao u značajan privredni i trgovački centar Crne Gore.

Otvaranje zanatskih i trgovačkih radnji, izgradnja puteva, mostova i industrijskih pogona stvorili su uslove za razvoj modernog građanskog društva. Jedan od najvažnijih koraka u tom procesu bilo je osnivanje Prve nikšićke štedionice 1901. godine.

Ideju o osnivanju nikšićke štedionice, u početku nazvane Prva nikšićka novčana zadruga, zastupao je finansijski stručnjak Joco Petrović. Privremeni upravni odbor, u kojem su bili Mato Katurić, Vuko Krivokapić, Ivan Vujica, Mato Čopić i Niko Ivanković, sazvao je osnivačku skupštinu 6. januara 1901. godine.

Osnovni cilj ustanove bio je da podstiče štednju stanovništva i povoljnim kreditima unapređuje trgovinu i privredu. Osnovni kapital iznosio je 200.000 kruna, podijeljenih na 2.000 akcija. Štedionica je primala uloge već od jedne krune, dok su krediti odobravani uz odgovarajuće obezbjeđenje.

Pravila štedionice potvrđena su rješenjem od 5. marta 1901. godine, koje je potpisao predsjednik Državnog savjeta Božo Petrović, uz ovlašćenje knjaza Nikole.

Prva redovna skupština održana je 22. marta 1901. godine u kafani Nikole Brzute, uz prisustvo oko 200 akcionara i gostiju iz Cetinja, Podgorice i Danilovgrada. Za predsjednika uprave izabran je pop Đoko Mijušković, dok je Joco Petrović imenovan za poslovođu.

Nakon decenije poslovanja godišnja dobit bila 100.189 kruna

U desetoj godini poslovanja ostvarena je dotad najveća godišnja dobit od 100.189 kruna. Na skupštini održanoj 2. marta 1914. godine odlučeno je da štedionica promijeni naziv u Nikšićka kreditna banka, a osnovni kapital povećan je sa 500.000 na milion kruna.

Početak Prvog svjetskog rata prekinuo je poslovni uspon. Banka je obnovila rad početkom dvadesetih godina, a poslovala je do sloma Kraljevine Jugoslavije 1941. godine.

Nakon Drugog svjetskog rata bankarske aktivnosti organizovane su u okviru sistema Narodne banke Jugoslavije.

Prvu poslovnu godinu štedionica je završila sa čistom dobiti od svega 17 kruna i 28 helera. Najveći problem predstavljalo je sporo uplaćivanje akcija, jer stanovništvo još nije bilo dovoljno upoznato sa bankarskim poslovanjem.

Već naredne godine dobit je porasla na 7.827 kruna, a poslovanje se postepeno širilo. Filijale su otvorene u Velimlju i Šavniku 1908. godine, a kasnije i u Pljevljima. Uspostavljena je saradnja sa značajnim finansijskim ustanovama, među kojima su bile Srpska banka u Zagrebu, Beogradska trgovačka banka, Jadranska banka u Trstu i Praška živnostenska banka.
Nova etapa počela je 1961. godine, kada je osnovana Komunalna banka za opštine Nikšić, Šavnik i Plužine. Pet godina kasnije dobila je naziv Komercijalna banka Nikšić. Veću samostalnost dobila je 1978. godine, kada je postala Nikšićka osnovna banka. Godine 1995. transformisana je u akcionarsko društvo pod nazivom Nikšićka banka AD.

Reforma bankarskog sektora početkom novog vijeka donijela je novu fazu razvoja. Tokom 2003. godine zabilježen je rast kapitala i četvorostruko povećanje neto dobiti, a banka je dobila i sertifikat ISO 9001:2000. Godine 2007. Nikšićka banka postala je Prva banka Crne Gore AD Podgorica – osnovana 1901. godine. Promjenu naziva pratili su novi vizuelni identitet i preseljenje sjedišta iz Nikšića u Podgoricu.

Od Prve nikšićke štedionice do Prve banke Crne Gore proteže se istorija duga više od jednog vijeka. Njeni počeci ostali su vezani za Nikšić, grad u kojem su postavljeni temelji organizovanog bankarstva i važan dio privrednog razvoja Crne Gore.

Preuzmite našu aplikaciju