Svjedok na suđenju Tačiju iza zatvorenih vrata odgovara na pitanja tužioca

Drugi svjedok optužbe nastavio je danas, iza zatvorenih vrata, da odgovara na pitanja tužioca na haškom procesu bivšem komandantu OVK Hašimu Tačiju i trojici saoptuženih za zločine na Kosovu i u Albaniji, 1998-99, prenosi N1.rs.

Zajedno sa Tačijem, za zločine nad Albancima, Srbima i Romima, optuženi su članovi Glavnog štaba OVK Kadri Veselji, Redžep Seljimi i Jakup Krasnići.

Tužilac Džejms Pejs trebalo bi da u toku dana okonča ispitivanje svedoka 2652, koji odgovara skrivenog lika i elektronski izmjenjenim glasom.

Unakrsno ispitivanje svjedoka potom bi trebalo da započne Tačijev branilac Piter Mekloski.

Mekloski je dvadesetak godina bio tužilac Haškog tribunala u više procesa protiv oficira Vojske Republike Srpske koje je taj sud proglasio krivim za genocid u Srebrenici u ljeto 1995. Optužbu je zastupao i na suđenjima Radovanu Karadžiću, Ratku Mladiću i Slobodanu Miloševiću.

Svjedok 2652 juče je potvrdio da je vrh OVK od 1997. preuzimao odgovornost za napade na srpsku policiju, u saopštenjima koje su objavljivale novine na Kosovu i televizije u Albaniji.

Na ta saopštenja, tužioci su se, u uvodnoj riječi na početku suđenja, pozivali kao na dokaz da je Glavni štab OVK, čiji su optuženi bili članovi, imao komandu i kontrolu nad formacijama koje su sprovodile napade.

Svjedok, koji je bio zvaničnik Demokratskog saveza Kosova (DSK) u Mališevu kod Orahovca, rekao je i da vrh OVK „nije priznavao (lidera te stranke) Ibrahima Rugovu“ za vođu Albanaca na Kosovu.

Pripadnike OVK, svjedok je, kako je rekao, prvi put video na jednoj sahrani u jesen 1997. na kojoj je trećeoptuženi Seljimi, pozivajući na oružani ustanak, proglasio Rugovu i DSK za „pacifiste“ čije je vrijeme prošlo u borbi za nezavisnost Kosova.

Po optužnici, na meti zločinačkog udruženja vođa OVK bili su, pored ostalih „protivnika“, članovi Rugovine partije zbog zalaganja da se do nezavisnosti Kosova dođe mirnim putem.

Svjedok je izjavio i da se, s proljeća 1998, pridružio OVK, ali da „odnosi između OVK i DSK u mališevskoj jedinici nisu bili baš dobri“.

On je posvjedočio da su politički komesari OVK podvrgavali pritisku Rugovine pristalice da „obustave aktivnosti“.

Svjedok je kazao da je on, uprkos tome, nastavio s političkom aktivnošću kao član Rugovine stranke zato što je imao „podršku i ovlašćenja“.

Kako je juče najavio predsjedavajući sudija Čarls Smit, iskaz svjedoka 2652 potrajaće i sledeće nedelje.

Tužioci su, prije početka suđenja, najavili da će saslušati više od 300 svjedoka, a raspravno veće dalo im je rok da taj dokazni postupak okončaju do aprila 2025. godine.

Na početku suđenja, 3. aprila, svi optuženi ponovili su da nisu krivi za zločine iz optužnice.

U uvodnoj riječi, tužioci su, s druge strane, tvrdili da će, tokom procesa, dokazati krivicu Tačija i saoptuženih.

Branioci su, u uvodnim riječima, tvrdili da četvorica vođa OVK nemaju nikakve veze sa zločinima, koje su počinili „osvetnici“ i „odmetnici od OVK“.

Optužnica Tačija (54), Veseljija (55), Seljimija (52) i Krasnićija (72) tereti za zlodjela počinjena u 42 nelegalna pritvora OVK na Kosovu i u Albaniji nad približno 407 pritvorenika, od kojih je najmanje 98 ubijeno, od marta 1998. do septembra 1999.

Tužioci su nedavno objavili identitete 75 žrtava, od kojih je 51 bila srpske nacionalnosti. U pritvorima OVK stradala su i 23 Albanca i jedan Rom.

Identiteti još 25 žrtava biće objelodanjeni tokom procesa.

U 10 tačaka, Tači, Veselji, Seljimi i Krasnići optuženi su za: progon na političkoj i etničkoj osnovi, zatvaranje, nezakonito hapšenje i pritvaranje, druge nehumane postupke, okrutno postupanje, prisilni nestanak, mučenje (dvije tačke) i ubistva (dvije tačke).

Ta krivična djela kvalifikovana su, u šest tačaka, kao zločini protiv čovječnosti, a u četiri tačke kao ratni zločini.

Za te zločine, po optužnici, Tači i saoptuženi snose i individualnu i komandnu odgovornost.

Prema optužnici, Tači, Veselji, Seljimi i Krasnići bili učesnici u udruženom zločinačkom poduhvatu.

Cilj tog zločinačkog poduhvata bilo je preuzimanje kontrole nad  Kosovom nasiljem nad svima koje je OVK smatrala protivnicima – Srbima, Romima i Albancima proglašenim za „izdajnike“, „špijune“ i „kolaborante“ sa srpskim vlastima.

Kao saučesnici u zločinačkom udruženju, u optužnici su navedeni i oficiri OVK: Azem Sulja, Ljah Brahimaj, Fatmir Ljimaj, Sujelman Seljimi, Rustem Mustafa, Šukri Buja, Ljatif Gaši i Sabit Geci.

Optuženi su, u vrijeme obuhvaćeno optužnicom, bili članovi Glavnog štaba OVK: Tači kao politički komesar, kasnije i zapovjednik, Veselji kao šef obavještajne službe, Seljimi kao glavni operativac, a Krasnići kao zamjenik komandanta i portarol.

U privremenoj vladi Kosova, proglašenoj u martu 1999, Tači je bio premijer, Veselji ministar za obavještajne poslove, Seljimi ministar unutrašnjih poslova, a Krasnići portarol.

Svi optuženi, koji su uhapšeni na Kosovu 4. i 5. novembra 2020, u prvom pojavljivanju pred sudom, od 9. do 11. novembra te godine, izjavili su da nisu krivi za zločine iz optužnice.

Tači i saoptuženi su od hapšenja u sudskom pritvoru u Sheveningenu, a sud, čije je zvanično ime Specijalizovana vijeća Kosova, više puta je odbio njihov zahtjev da budu privremeno oslobođeni.

Pored predsjedavajućeg Smita iz SAD, u vijeću koje sudi Tačiju i saoptuženima su još sudije Kristof Bart iz Nemačke i Ginel Metro iz Švajcarske. Rezervni sudija je Fergal Gejnor iz Republike Irske.