Više od polovine Engleske zvanično pogođeno sušom

Suša je zvanično proglašena u više od polovine Engleske, pošto su dugotrajne vrućine i sušno vrijeme ozbiljno ugrozili zalihe vode u zemlji.

Agencija za zaštitu životne sredine (Environment Agency – EA) saopštila je da se sedam regiona, koji obuhvataju velike djelove centralne, istočne i južne Engleske, sada nalazi u zvaničnom režimu suše, javlja BBC.

Kako navode, posljedice se već osjećaju - vodostaji rijeka su niski, žetva je počela ranije nego uobičajeno, a rizik od šumskih požara je veoma visok. Više od 20 miliona ljudi već je obuhvaćeno zabranom korišćenja baštenskih crijeva za zalivanje.

Prošle sedmice i sjeverni Vels i sliv gornjeg toka rijeke Severn ušli su u režim suše, saopštila je organizacija Natural Resources Wales.

Škotska zvanično ne proglašava sušu, već prati stanje koje naziva „nedostatak vode“. Pojedini djelovi istočne Škotske trenutno su u najvišoj kategoriji, označenoj kao „značajan nedostatak vode“, prema podacima Škotske agencije za zaštitu životne sredine.

- Zbog toplog i suvog vremena trenutno trošimo vodu brže nego što priroda može da je obnovi - rekla je Helen Vejkam, direktorka sektora za vode u Agenciji za zaštitu životne sredine i predsjednica Nacionalne grupe za sušu.

Regioni Engleske u kojima je proglašena suša:

Istočna Anglija

Hertfordšir i cijeli London

Dolina Temze

Hempšir i Ostrvo Vajt

Devon i Kornvol

Zapadni Midlands

Veseks (Dorset, Somerset, Viltšir i Južni Glosteršir)

Kada se proglašava suša?

Ne postoji jedinstvena definicija suše, ali se taj pojam uglavnom odnosi na dugotrajan period neuobičajeno suvog vremena koji može imati ozbiljne posljedice po ljude, prirodu i životnu sredinu.

Prije nego što proglasi sušu, Agencija za zaštitu životne sredine uzima u obzir sve te faktore.

Proglašenje suše predstavlja javni signal da Agencija pojačava odgovor na sušne uslove, uključujući intenzivniji monitoring i strožu kontrolu količine vode koja se može zahvatati iz rijeka i podzemnih izvora.

To može da znači i uvođenje zabrane korišćenja baštenskih crijeva za zalivanje tamo gdje takve mjere već nisu na snazi.

„Klimatski bič“

Ova godina bila je neuobičajena jer su januar i februar u velikom dijelu Ujedinjenog Kraljevstva bili veoma kišni, što je doprinijelo obnavljanju akumulacija i podzemnih voda.

Međutim, kasno proljeće i ljeto bili su izuzetno topli i suvi. Nagla smjena veoma vlažnog i veoma suvog vremena naziva se „klimatski bič“ (climate whiplash).

Posebno je jul bio ekstremno suv - u Engleskoj je palo svega sedam odsto prosječne količine padavina, dok je na jugu zemlje zabilježen tek jedan odsto uobičajenih padavina. Pojedini djelovi Devona i Hempšira više od mjesec dana nisu dobili ni kap kiše.

- Topli i izuzetno suvi uslovi koji posljednjih mjeseci vladaju u velikom dijelu Engleske i dalje imaju značajan uticaj - rekao je Vil Lang, glavni meteorolog britanske meteorološke službe Met Office.

Početak avgusta mogao bi donijeti nešto kiše pojedinim djelovima zemlje, ali Met Office navodi da nema naznaka dugotrajnijih padavina koje bi značajnije ublažile sušu.

Kombinacija malih količina padavina i dugotrajnih visokih temperatura, koje pojačavaju isparavanje, brzo je iscrpila rezerve vode u zemljištu, vegetaciji i rijekama.

„Brza suša“

Agencija navodi da su takvi uslovi doveli do pojave takozvane „brze suše“ (flash drought), kada se uslovi karakteristični za sušu razvijaju naglo, a ne postepeno tokom više mjeseci ili godina.

Današnje proglašenje znači da je Engleska u posljednjih pet godina doživjela tri suše - 2022, 2025. i sada 2026. godine.

Iako su suše prirodna pojava, naučnici upozoravaju da klimatske promjene povećavaju rizik od njihovog nastanka, jer više ljetnje temperature ubrzavaju isušivanje zemljišta.

To može dovesti do jačih i dugotrajnijih suša, koje već ostavljaju vidljive posljedice na divlji svijet i poljoprivredu.

Zamjenik predsjednika Nacionalne unije poljoprivrednika Engleske i Velsa (NFU) Pol Tompkins rekao je:

„Poljoprivrednici su oduvijek morali da se bore sa vremenskim prilikama, ali ono što danas doživljavaju jeste klimatska promjena na djelu. Sve ekstremniji uslovi čine proizvodnju hrane težom, rizičnijom i skupljom.“

Dodao je da bi pitanje suše „trebalo da bude važno svima“, jer direktno utiče na prehrambenu bezbjednost zemlje.

Novi toplotni talas i povećan rizik od požara

Pojedini djelovi zemlje ušli su u četvrti toplotni talas ove godine.

Na snagu su stupila narandžasta i žuta upozorenja zbog visokih temperatura, a u djelovima jugoistočne Engleske u srijedu bi temperatura mogla da dostigne 35 stepeni Celzijusa.

Toplo i suvo vrijeme stvorilo je idealne uslove za širenje šumskih požara. Nacionalni savjet vatrogasnih službi upozorio je da je rizik od požara na otvorenom „i dalje povišen širom Ujedinjenog Kraljevstva“.

Prema njihovim podacima, u Engleskoj i Velsu u protekle dvije sedmice prijavljeno je više od 200 požara na otvorenom.

Istovremeno, Met Office je saopštio da je, nakon dodatne provjere podataka, novi rekord za jun postavljen prošlog mjeseca zapravo bio još viši nego što se prvobitno mislilo.

Ranije objavljena temperatura od 37,7 stepeni Celzijusa, izmjerena 26. juna 2026. u Lingvudu u Norfolku, korigovana je na 38,0 stepeni, čime je ubjedljivo oboren prethodni britanski rekord za jun od 35,6 stepeni Celzijusa.