DW: Uskršnji mirovni marševi u sjenci ratova

Očekuje se da će hiljade ljudi učestvovati u tradicionalnim uskršnjim mirovnim marševima mirovnog pokreta u Njemačkoj, na preko stotinu događaja organizovanih između 2. i 6. aprila u desetinama gradova širom zemlje. Nekoliko njemačkih novina čak je objavilo i oglase pokušavajući da i na taj način mobilišu ljude.

Demonstracije koje se navode na sajtu Mreže nemačkog mirovnog pokreta uključuju sve – od tura „Bicikli za mir“, do koncerata i popodnevnih okupljanja sa govorima o ratovima u Iranu, Gazi i Ukrajini, sukobom na sjeveru Sirije, kao i ljudskim pravima i klimatskoj pravdi, prenosi Dojče vele.

Ovogodišnje marševe vjerovatno će posebno da obilježi reforma vojna službe u Njemačkoj – od početka ove godine, naime, svi osamnaestogodišnjaci počeli su od njemačke vojske da dobijaju upitnik na osnovu kojeg bi trebalo da se procjene njihova „motivacija i podobnost“ za službu. Mladići su obavezni da te obrasce popune, dok žene – koje su ustavom izuzete od obavezne vojne službe – to mogu da urade dobrovoljno.

Novi Zakon o vojnoj službi izazvao je niz štrajkova đaka širom zemlje i vjerovatno je da će ovogodišnji uskršnji marševi privući veći broj mladih ljudi. Kristijan Gola, portparol Mreže njemačkog mirovnog pokreta, kaže da će na oko 20 demonstracija biti i govornici koji namjeravaju da se bave pitanjem vojne službe.

Decentralizovani mirovni pokret

Gola kaže da, na žalost, ima dovoljno razloga da mirovni marševi budu i danas relevantni. „Bilo da se radi o Ukrajini i Rusiji, regionu Zaliva, Izraelu i Palestini ili bombardovanju Irana – to će biti suštinska pitanja za uskršnje marševe. I naravno jačanje međunarodnog prava“, kaže on za DW.

Mirovni marševi organizovani su decentralizovano, što znači da ne postoji direktiva odozgo od nekakve posebne organizacije koja određuje konkretna pravila, niti postoji nekakav nalog ko može da bude govornik. Ove godine na sajtu Nemačkog mirovnog pokreta poziva se njemačka vlada da pokrene „diplomatske inicijative za okončanje ratova“, da doprinese jačanju međunarodnog prava i pruži veću podršku onima koji pate zbog ratova.

U saopštenju se takođe navodi da je Mreža veoma kritična prema onome što je nazvala vladinim „selektivnim tumačenjem međunarodnog prava“. Traži se da Njemačka osudi napad SAD i Izraela na Iran isto onako kako osuđuje napad Rusije na Ukrajinu.

Hendrik Hegeman, viši istraživač u Institutu za istraživanje mira i bezbjednosnu politiku (IFSH) sa sedištem u Hamburgu, kaže međutim da, uprkos svim problemima i zabrinutostima, ne očekuje značajan porast broja učesnika.

To je, tvrdi, djelimično zato što mnogi ljudi, pa čak i neki iz mirovnog pokreta, imaju ambivalentan stav prema trenutnim sukobima. „Na primjer, u vezi s Ukrajinom situacija je složenija nego sa Irakom 2003. Tada je bio poslednji period većih mirovnih protesta u Njemačkoj i u to vrijeme se većina ljudi slagala da je napad bio pogrešan“, kaže Hegeman. „A sada smo upravo obilježili četvrtu godišnjicu napada na Buču i naravno da je teže mobilisati ljude protiv pomoći za Ukrajinu.“

Stara tradicija, nova hitnost

Njemački uskršnji mirovni marševi nastali su početkom 1960-ih i direktno su inspirisani kampanjom za nuklearno razoružanje u Velikoj Britaniji. Brzo su rasli tokom ranog perioda Hladnog rata – od nekoliko hiljada učesnika početkom 1960-ih, do ogromnih masa od stotina hiljada ljudi 1968. godine.

Učesnike je tradicionalno okupljao širok spektar organizacija – crkve, sindikati, levičarske političke stranke i pacifističke grupe poput Njemačkog društva za mir (DFG-VK). Te grupe, koje su prvobitno bile inspirisane prigovaračima savejsti, poslednjih godina sve češće su pružale savejte i podršku mladim ljudima koji žele da odbiju vojnu službu.

Hegeman, međutim, ukazuje da u poslednjih nekoliko godina uskršnji marševi teško uspjevali da mobilišu ljude. „Te tradicionalne organizacije jednostavno više nemaju onaj stari mobilizacioni potencijal, a neke od njih su i promjenile svoje stavove o mirovnoj politici“, kaže.

Hegeman takođe podsjeća neki Njemci poslednjih godina ne žele da se pridruže uskršnjim marševima, jer su pojedini elementi krajnje desnice, ali i kontroverzne političke ličnosti kao što je Sara Vagenkneht, počeli da prisvajaju tu temu.

Hegeman ipak vjeruje da pacifizam i dalje zauzima važno mjesto u javnoj debati u Njemačkoj. „To svakako nailazi na manje odobravanja nego što je nekada imalo, ali ipak ostaje važan stav. I to je veoma stara, duboko ukorenjena tradicija, koja posebno sada u vrijeme ponovne militarizacije, pokušava da ukaže na alternative i da određene ideje dovede u pitanje.“

Njemci se više ne osjećaju bezbedno

Poslednjih godina dramatično je opao opšti osjećaj sigurnosti u Njemačkoj. Istraživački institut Alensbah objavio je u februaru izvještaj u kojem se navodi da se samo 55 odsto Nemaca osjeća bezbjedno – u odnosu na 60 odsto u 2025. i više od 70 odsto u 2019. Oko dve trećine njih sada se boji da bi zemlja mogla da bude direktno uvučena u rat.

Alensbahov godišnji „Izveštaj o bezbjednosti“ takođe pokazuje da sve manje Nemaca vjeruje zaštitu u okviru NATO – prije svega zbog nepovjerenja u SAD kao garanta mira u Evropi. Samo 42 odsto njih vjeruje da bi Alijansa uspješno odbila ruski napad, što je pad od 14 procenata u odnosu na prethodnu godinu. „Naravno, ljudi se osjećaju ugroženo zbog globalne situacije“, kaže Kristijan Gola i dodaje: „S obzirom na stanje u svetu, ipak očekujem više ljudi nego prošle godine.“

(DW)

(UŽIVO) Tramp: Iran ima 48 sati ili stiže pakao; Novi iranski raketni napadi na Izrael