Nova pravila tajvanske vojske: I ekstremno gojazni i niski moraju u vojsku

Prema izvještavanju istočnoazijskih glasila, na čelu sa hongkonškim listom Saut Čajna morning post, do tih promjena gornja granica tjelesne težine za regrutovanje na Tajvanu bila je 101 kilogram, a u vojsku su primani muškarci visine preko 154 centimetra.

Jedan od uslova za pošteđivanje od služenja vojnog roka bio je i povišen krvni pritisak.

Međutim, kako je ranije ove godine na videlo izašao skandal u kojem su pojedine javne ličnosti lažno prijavile da pate od hipertenzije kako bi izbjegle služenje vojske, a pošto su zabilježeni i slučajevi u kojima su se potencijalni regruti namjerno gojili kako bi prešli granicu od 101 kilograma i bili oslobođeni vojne obaveze, vlada je odlučila da kriterijume za regrutaciju učini težim za izigravanje.

Tako sada vojni obveznici mogu biti oslobođeni služenja vojnog roka samo ako mogu da dokažu da imaju oštećenje organa usljed visokog krvnog pritiska ili ako imaju više od 130 kilograma, što je nevjerovatno velika težina za azijsko stanovništvo Tajvana, koje je prosječno niže i lakše građe od bijelaca ili crnaca.

Čak i oni koji su u prošlosti patili od tuberkuloze sada mogu biti regrutovani ukoliko ne mogu da dokažu da im je smanjen kapacitet pluća.

Muke s regrutacijom

Tajvanski mediji pišu da, u odnosu na popunjenost koju tamošnja armija smatra optimalnom, nedostaje 21 odsto ljudstva.

Tajvan, koji trenutno ima oko 23 miliona stanovnika, uz Južnu Koreju ima jednu od najnižih stopa rađanja u svijetu, koja se posljednjih godina kreće između samo 0,7 i 0,8 djeteta po ženi u reproduktivnom dobu (za obnavljanje populacije potrebno je da žene prosječno rađaju 2,1 dijete). Dugogodišnji niski natalitet sada prouzrokuje brzo starenje čitave populacije i opadanje broja mladih.

Pored smanjivanja populacije mladih, problem predstavljaju i odliv vojnika iz profesionalnog sastava i slab odziv na odsluženje vojnog roka.

Prošle godine tajvanska vojska je, na osnovu opšte vojne obaveze, trebalo da uključi u svoje redove nešto više od 9.100 novih regruta, ali se na služenje vojnog roka odazvalo samo njih oko 6.900.

Ove godine u redove vojske trebalo je da stupi 15,2 hiljade mladih, ali se u prvih deset mjeseci javilo samo njih 8,2 hiljade.

Takođe, u 2024. godini više od 1.500 profesionalnih pripadnika vojske raskinulo je ugovor, uprkos tome što je zbog toga moralo da plati novčanu odštetu.

Uzroci slabije popunjenosti vojske

U tajvanskoj armiji, čiji sastav najvećim delom čine profesionalci i dobrovoljci i koja zvanično broji 230.000 ljudi, zapravo aktivno služi samo oko 169.000, procjenjuje vojni portal Global fajerpauer.

Časopis Diplomat, koji se bavi političkim i vojnim pitanjima u Aziji, barata još manjim brojem od 152.885 (u 2024. godini).

Poznavaoci prilika na Tajvanu tvrde da je na tom pacifičkom ostrvu ugled vojske relativno nizak zbog represivne uloge koju je ona imala tokom višedecenijske diktature bivšeg predsednika Čang Kaj Šeka, a potom i njegovog sina.

Sigurno je i da je prijetnja moćne kineske armije takođe veliki faktor zbog kojeg muškarci na Tajvanu u vojsci ne vide put za izgradnju trajne karijere.

Kuriozitet je da je tajvanska armija, nakon uvođenja demokratskog sistema devedesetih godina, između ostalog, nastojala da unaprijedi svoj imidž među narodom organizovanjem i prenošenjem putem televizije brojnih muzičkih takmičenja unutar vojske.

Promjene u politici u vezi s vojskom

Iako je tokom 20. veka obavezni vojni rok na Tajvanu trajao čitave dvije godine, a armija u jednom trenutku brojala punih 700.000 pripadnika, od početka ovog vijeka on je svake godine skraćivan za po dva mjeseca, da bi 2008. godine pao na godinu dana.

U drugoj deceniji ovog stoljeća obavezno služenje vojnog roka dodatno je skraćeno na samo četiri mjeseca, odnosno svedeno na osnovnu obuku.

Štaviše, obavezno služenje vojnog roka potpuno je ukinuto 2018. godine, u skladu s inicijativom formulisanom za vrijeme vladavine partije Kuomintang, koja posljednjih decenija vodi pomirljiviju politiku u odnosu na maticu Kinu.

Ukidanju obaveznog vojnog roka doprineo je i skandal u vezi s maltretiranjem dvadesetpetogodišnjeg vojnika Hung Čung Ćua u vojsci, koji je usljed nehumanog postupanja preminuo 2013. godine.

Te 2018. godine na Tajvanu je uvedeno dobrovoljno služenje vojnog roka, ali je 2022. godine, za vrijeme vlade predsjednice Caj Ingven, američkog đaka i vođe Demokratske progresivne partije, koja Tajvan smatra nezavisnom državom, vraćeno obavezno služenje vojnog roka (počev od januara 2024. godine).

Štaviše, vojna obaveza je tada produžena na punu godinu.

Prva partija novih regruta, njih nešto manje od 7.000, dakle, završila je služenje jednogodišnjeg vojnog roka u januaru 2025. godine, a tajvanski mediji pišu da su oni bili i prva generacija koja je prošla obuku u koju su uvedene lekcije izvučene iz sukoba u Ukrajini – ti tajvanski regruti učili su kako da koriste protivtenkovske raketne bacače "džavelin", protivvazdušne lansere "stinger" i FPV dronove.

Tokom kalendarske 2025. godine tajvanska vojska je uspjela da uključi u svoje redove blizu 10.000 regruta.

Program podizanja statusa vojnika

Nasljednik predsjednice Caj, njen partijski drug i bliski saradnik Laj Ćingde, suočen s problemom opadanja brojčanog stanja oružanih snaga, nedavno je iznio program usmjeren na podizanje statusa pripadnika vojske.

Sastoji se od osjetnog povećanja plata, ukidanja ograničenja putovanja u inostranstvo (do te reforme pripadnici tajvanske vojske na put preko granice mogli su samo u sklopu grupne ture, a nakon nje i pojedinačno, kao i svaki drugi građanin) i davanja raznih manjih privilegija, kao što je, recimo, prioritet u odnosu na druge putnike prilikom ukrcavanja u civilne avione.

Nakon objave povećanja plata, upis na vojne akademije je porastao i dostigao broj od 1.687 kadeta, a u profesionalni i dobrovoljni segment armije uključilo se novih 5.000 ljudi.

No, ti brojevi su i dalje relativno mali u odnosu na potrebe, a pojedini komentatori tvrde da se, uprkos tom povećanju, ne može smatrati da se odnos mladih ljudi na tom ostrvu prema armiji suštinski promenio.

Zbog nedostatka vojnika i potrebe da se osujeti izbjegavanje služenja obaveznog vojnog roka, smatraju istočnoazijski komentatori, vojska i vlada Tajvana bile su primorane da pooštre kriterijume za regrutaciju i uvedu standarde navedene na početku teksta.