Bukvar koji se ne zatvara pred savremenim izazovima

Knjiga monografskog tipa publiciste i novinara Dragana Radevića "Vasojevići kroz vjekove" (KZ SNV), promovisana je preksinoć u kripti podgoričkog Sabornog hrama Hristovog vaskrsenja. Pored autora, o knjizi su govorili mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije, Budimir Dubak, Zoran Lakušić i Darko Jovović. Predstavljanje je moderirao protojerej Nikola Pejović.

Knjiga je, istakao je Pejović, značajna zbog činjenice da donosi nova istorijska saznanja o porijeklu, prošlosti, duhovnosti, znamenitim ličnostima i vjekovnom trajanju Vasojevića. Pritom, Radević to čini oslanjajući se na brojne istorijske izvore i arhivsku građu, preispitujući pojedina dosadašnja tumačenja porijekla Vasojevića i njihovog istorijskog razvoja, rekao je Pejović.

Драган Радевић

-фото: срђан бољевић

Mitropolit Joanikije podsjetio je na monografije o Vasojevićima iz pera Jagoša Vešovića, Marka Cemovića, Miomira Dašića.

– Knjiga o kojoj se večeras govori u mnogo čemu dopunjuje ove značajne monografije i naći ćemo u ovoj knjizi dosta toga što nema u ovim velikim monografijama. Prosto, Radević kao iskusan publicista znao je da ubode važan detalj koji osvjetljava u mnogome i karakterologiju, ali i istoriju Vasojevića. Ono što je posebno dragocjeno, ova monografija predstavlja važan katalog imena, prezimena, značajnih ličnosti Vasojevića - rekao je mitropolit Joanikije, napominjući da bi trebalo uvrstiti i neke ličnosti iz novije istorije.

Митрополит црногорско-приморски Јоаникије

-фото: срђан бољевић

Književnik Budimir Dubak napominje da su predanja o nastanku plemena i njihovim rodonačelnicima bila i ostala predmet sporenja među istoričarima i etnolozima, pa je to slučaj i sa Vasojevićima, najvećim srpskim plemenom, kako kaže Jovan Erdeljanović. Radević je, kaže, u ovoj knjizi pokazao svoj istraživački nerv, i iako nije istoričar, etnolog ili arheolog, okrenuo se arhivskim izvorima, najviše manastira Hilandar, ne oslanjajući se u potpunosti na usmeno predanje.

– Autor je kategoričan u iskazu, citiram: "Istorijska istina je da je rodonačelnik Vasojevića bio Stefan Vasoje Nemanjić, stariji sin kralja Stefana Prvoslava, a ne Vaso, što je bilo odomaćeno vjerovanje i u Vasojevićima" - rekao je Dubak, što, dodaje, pomjera istoriju Vasojevića gotovo dva vijeka u raniji period. Radević prati istorijski hod najvećeg srpskog plemena, dodaje Dubak, napominjući da je knjiga "sažet i sveobuhvatan presjek ključnih zbivanja koja su presudno uticala na sudbinu ovog hrabrog i stradalnog plemena, koji omogućava čitaocu uvid u njegove uspone i padove, slavu i stradanja koja su donosila istorijske mijene".

Јововић, Лакушић, Радевић и Дубак

-фото: срђан бољевић

Predsjednik Upravnog odbora Udruženja Vasojevića "Vaso" Zoran Lakušić naveo je da je Radevićeva knjiga djelo koje nas vraća korijenima, podsjeća na slavu, ali i bolnu prošlost i svjedoči o istorijskom trajanju Vasojevića, jednog od najbrojnijih i najpoznatijih srpskih plemena.

– Već sam naslov knjige "Vasojevići kroz vijekove" nosi snažnu poruku. U te tri riječi sažeti su vijekovi istorije, seoba, borbi, stradanja duhovnog i kulturnog bogatstva, ali i neprekidne težnje Vasojevića da sačuvaju svoje ime, vjeru, tradiciju i identitet. To nije samo naslov jedne knjige. To je priča o trajanju, o precima koji su stvarali istoriju i potomcima koji imaju obavezu da je čuvaju - rekao je Lakušić. Napominje da kao Vasojević knjigu ne doživljava samo kao sjećanje na prošlost, već i kao djelo koje ima posebnu ličnu, zavičajnu i duhovnu vrijednost. "Jer, govoriti o Vasojevićima znači govoriti o ljudima koji su kroz vijekove ostavljali dubok trag u istoriji Crne Gore i srpskog naroda", istakao je Lakušić.

Književnik i novinar "Dana" Darko Jovović podsjetio je prisutne da se Radević u svojim knjigama fokusirao na događaje i ljude koji imaju dodirne tačke sa Vasojevićima, o čemu svjedoči i ova knjiga.

Бројна публика у крипти подгоричког Саборног храма

-фото: срђан бољевић

– Ova knjiga je još jedna potvrda da je Vasov rod od svog nastanka zadojen ljekovitim svetosavskim mlijekom, koji nas vjekovno duhovno snaži i opominje da samo slovom, molitvom i istinom o sopstvenom porijeklu možemo ići stazama napretka - rekao je Jovović. Dodajući da su o Vasojevićima pisali mnogi prije Radevića, Jovović je naveo da je autor sagledavajući sva ta promišljanja, nošen sopstvenim istraživanjima, "sačinio djelo koje na slikovit način prikazuje istorijski hod Vasojevića kroz vijekove, nastojeći da se dotakne onih najbitnijih pitanja koja su protežu od daleke prošlosti pa sve do današnjih dana".

– To što je Radević smjestio između korica ove knjige otvoriće nove polemike i izazvati znatiželju istoričara i drugih naučnika da još dublje istražuju i donose nove sudove o Vasojevićima, naročito u dijelu koji se tiče samih korijena - kazao je Jovović, koji se ovom prilikom osvrnuo i na prilike koje danas opterećuju život Vasojevića.

– Ova knjiga Radevića predstavlja svojevrsni plemenski bukvar koji se na putu nekih novih izazova sa kojima se suočava savremeni svijet nikada ne smije zatvoriti - poručio je Jovović.