Kulturni arhiv jednog stvaraoca

Knjiga „Radovan Pejović Riječki - Vatra na vodi (Prilozi za monografiju)“ predstavljena je publici u podgoričkoj Narodnoj biblioteci „Radosav Ljumović“

Inicijator za publikovanje ove knjige, koja je izašla u okrilju IK „Nova knjiga“ je Krsto Pejović, brat slikara i vajara Radovana Pejovića Riječkog (1946 - 2001), a priređivač je publicista Milan Stojović. Knjiga je monografskog tipa i donosi osnovne podatke o umjetniku, njegovom životu, kritike, citate, osvrte, intervjue, kao i foto-reprodukcije njegovih radova, donoseći osvrt na život i stvaralaštvo, otkrivajući njegov umjetnički put i osoben stvaralački izraz.

Радуловић, Николић, Ђурашковић и Пејовић

-фото: живана јањушевић

O knjizi i Radovanu Pejoviću govorili su istoričarka umjetnosti mr Lucija Đurašković, književnik Andrija Radulović i Krsto Pejović, a program je vodio Miljan Nikolić.

– Knjige su putokazi između svjetova, svjetova koje je stvorio tvorac raskošnog postojanja, ali i čovjek. Danas smo ovdje značajnim povodom da vam sa radošću i posebnom čašću predstavimo monografiju o slikaru, vajaru, pjesniku bojom i linijom na podlozi platna, kore, kože i kamena, kao na odrazu nebeskog svoda na vodi Skadarskog jezera, koji je svoju liniju utkao u melodiju likovnih oblika. Predstavljamo vam knjigu o čovjeku osebujne ličnosti, visokog obrazovanja i istančanog osjećanja za sklad i smisao - rekao je Nikolić, koji je prisutne u osnovnim crtama upoznao s radom R. Pejovića.

Ova monografija nastaje kao čin pamćenja i odgovornosti da se ne zaboravi, da se sačuva i da se ostavi trag o umjetniku čije djelo nadilazi vrijeme u kojem je nastalo, kao cjelovita i pažljivo koncipirana publikacija, koja ne donosi samo reprodukcije radova, već i vrijedne tekstove i prikaze više značajnih istoričara umjetnosti, prijatelja slikara, pjesnika i novinara, navela je mr Đurašković

Ђурашковић стручно говорила о дјелу Р. Пејовића

-фото: живана јањушевић

– Raznovrsnost perspektiva doprinosi slojevito razumijevanju Pejovićevog opusa, otkrivajući ga ne samo kao slikara, već i kao ličnost duboko ukorijenjenu u kulturni i društveni kontekst svog vremena. U tom smislu, monografija poprima i karakter kulturnog arhiva, mjesta u kojem se susreću dokument, sjećanje i tumačenje. Ona ne bilježi samo završne radove, već i tragove jednog stvaralačkog procesa, unutarnje dileme, estetske izbore i umjetničke preokupacije koje su oblikovale autorov put. Svaka reprodukcija, svaki zapis i svaki kritički osvrt postaju dio šire naracije o umjetniku i vremenu kojem je pripadao - rekla je mr Đurašković.

Jedinstven spoj zavičajne memorije

Đurašković ističe da Pejović pripada generaciji crnogorskih umjetnika koji su snažno obilježili likovnu scenu druge polovine 20. vijeka stvarajući autentičan izraz između nadrealizma, mediteranske poetike i duboko lične simbolike.

– Pejovićevo stvaralaštvo danas se doživljava kao jedinstven spoj zavičajne memorije, mediteranske senzibilnosti i univerzalne poetske imaginacije. Monografija posvećena njegovom djelu zato nije samo pregled jednog umjetničkog opusa, već i svjedočanstvo o umjetniku koji je kroz slike tragao za dubljim smislom prirode čovjeka i vremena - rekla je mr Đurašković, dodajući da je monografija svjetionik sjećanja, trajni zapis jednog života posvećenog umjetnosti, ali i most između prošlog i budućeg vremena

Дио публике која је дошла на промоцију

-фото: живана јањушевић

Dio iz Stojovićevog teksta - predgovora knjizi pročitao je Nikolić.

– Pejovićevo slikarstvo pripada posebnom slikarskom stilu arborizmu, koji je sam stvorio onda kad je odlučio kuda da krene. Objasnio ga je kao jednu vrstu figuracije u kojoj je drvo asociralo na čovjeka i obratno, a kasnije ga je nadogradio slikajući na platnu, drvetu i koži. Njegove slike su spoj prošlog, gotovo anegdotskog sa sadašnjim, odnosno savremenim. On, kako su primijetili mnogi istoričari umjetnosti, bira epske motive kako bi ih nadogradio i obogatio savremenim izrazom, a ponekad su i mitske fabule koje uobličava, stvarajući time čudan, a katkad i gotovo apsurdan utisak. Istovremeno, on je rijedak slikar sa naših prostora koji je u svoj stvaralački opus smjestio ne malo motiva iz kulturne i istorijske prošlosti Crne Gore, pa neke slike i liče na freske - zapisao je Stojović između ostalog.

Пејовић захвалио свима који су говорили, публици и издавачу

-фото: живана јањушевић

Život se mjeri djelima

Prisutnima, kao i svima koji su omogućili publikovanje knjige, na kraju se riječima zahvalnosti obratio Krsto Pejović, koji je istakao da se njegov brat bojama, slikama, izražavao kao neko pjesmama, a da je Skadarsko jezero bilo izvorište njegove inspiracije.

– Radovan je bio onakav kako su ga oblikovale njegove misli, živio je kako je želio. Govorio je da se život mjeri djelima, a ne prema danima. Znao je da je svijet pozornica, a život dolazak na nju - rekao je Krsto Pejović.

Радуловић прочитао свој есеј о Р. Пејовићу

-фото: живана јањушевић

Andrija Radulović je ovom prilikom pročitao svoj esej koji je i svojevrsni pogovor ove knjige, u kojem navodi da je slikar i boem R. Pejović bio drug ljudi, da je bio od onih originala po kojima se poznaju mjesta gdje je boravio i s kim se družio.

– Mogao je Radovan Riječki možda više da radi, da slika, ali nije mogao iskrenije da živi - zaključio je Radulović u nadahnutom slovu.

Preuzmite našu aplikaciju