Krvni test otkriva znakove Alchajmerove bolesti "decenijama prije simptoma"

Rezultati studije ukazuju na to da Alchajmerova bolest može biti prisutna u srednjim godinama i već tada povezana s kognitivnim razlikama, ustanovili su naučnici. Iako su potrebna dodatna istraživanja, naveli su da bi upotreba krvnih testova za ranije otkrivanje promjena u mozgu "mogla biti nevjerovatno važna".

Alchajmerova bolest nastaje kada se proteini amiloid i tau abnormalno nakupljaju u mozgu. Za potrebe studije istraživači su kod 1.350 osoba u SAD-u, koje ne boluju od demencije, mjerili nivoe dva amiloidna biomarkera, kao i p-tau217.

Prosečna starost ispitanika iznosila je 61 godinu. Analiza je otkrila visoke nivoe biomarkera kod 86 ispitanika, što je bilo povezano sa slabijim kognitivnim sposobnostima, ubrzanim padom verbalnog pamćenja i sporijom brzinom obrade informacija u testovima sprovedenim u razmaku od pet godina.

Naučnici su rekli da se rezultati, objavljeni u časopisu Lancet, nadovezuju na prethodne studije sprovedene na starijim osobama i "ukazuju na to da su dokazi neuropatologije Alchajmerove bolesti prisutni već u srednjem životnom dobu, iako rijetko, te da su već povezani s merljivim kognitivnim razlikama".

Važnost biomarkera u plazmi

"Ovi rezultati istraživanja podržavaju koncept prema kojem Alchajmerova bolest počinje decenijama prije pojave kliničkih simptoma i ističu potencijalnu vrijednost biomarkera u plazmi za rano otkrivanje bolesti u opštoj populaciji. Identifikovanje osoba s ranom neuropatologijom Alchajmerove bolesti putem dostupnih testova na bazi krvi moglo bi da pomogne u ciljanim preventivnim strategijama i kliničkim ispitivanjima usmjerenim na odlaganje ili sprečavanje pojave demencije, sa implikacijama za kliničku praksu i politiku javnog zdravstva."

Zasebna studija, takođe objavljena u časopisu Lancet, ukazuje na to da bi novi način izvođenja snimanja mozga mogao da otkrije spletove tau proteina i prije pojave simptoma.

Istraživači su zato uporedili Flortaucipir, radioaktivni traser koji se koristi u PET snimanju, s novijim sredstvom pod nazivom MK6240. Studija sprovedena na 682 pacijenta u SAD-u i Kanadi pokazala je da je MK6240 identifikovao više nego dvostruko veći broj tau-pozitivnih slučajeva od Flortaucipira u ranim tau regijama.

Alchajmerova bolest je najčešći oblik demencije - čini između 60 i 80 odsto slučajeva. Reagujući na pomenute studije, dr Džeki Henli, rukovoditeljka finansiranja istraživanja u organizaciji Alzheimer's Research UK, rekla je da "ove dvije studije doprinose sve većem broju dokaza koji pokazuju napredak u otkrivanju bioloških promjena povezanih s Alchajmerovom bolešću mnogo ranije u životu, korišćenjem niza biomarkera, od krvnih testova do naprednog snimanja mozga".

Mogućnost otkrivanja tih promjena u ranijoj fazi nego što je to danas moguće mogla bi biti od ogromnog značaja.

"Ukoliko uspijemo ranije da identifikujemo Alchajmerovu bolest, ljudima se otvara mogućnost učestvovanja u studijama novih načina liječenja. Istovremeno bismo uspjeli da identifikujemo osobe koje bi mogle imati koristi od terapija koje mijenjaju tok bolesti, a namijenjene su oboljelima u ranoj fazi", rekla je.

"Detaljno snimanje mozga i dalje ostaje važno za preciznije razumijevanje obima i stadijuma bolesti, što je ključno za istraživanje i odluke o liječenju. Koliko god rezultati ove dvije opservacione studije bili zanimljivi, biće potrebna dodatna istraživanja na većim i raznovrsnijim grupama ljudi prije nego što se ovakvi pristupi budu mogli rutinski koristiti", rekla je Henli.

Kada je riječ o Velikoj Britaniji, "razni instituti za istraživanje zdravlja i socijalne zaštite imaju za cilj da krvni testovi za dijagnozu demencije budu dostupni u okviru NHS-a do 2029. godine", istakla je.