Gradska preduzeća pred blokadom

Ukoliko Skupština Crne Gore do 31. marta usvoji dopune Zakona o privrednim društvima gradska preduzeća imaće još tri mjeseca da usklade poslovanje odnosno da donesu nove statute, razriješe sadašnje izvršne direktore i izaberu nove te smijene odbore direktora koje novo zakonsko rješenje ne prepoznaje.

Po novom Zakonu o privrednim društvima, čija je primjena počela 1. januara, rok u kojem su preduzeća morala da usklade poslovanje ističe 31. marta.

Saglasnost na nove statute i imenovanje direktora mora dati Skupština Glavnog grada, a na sjednici zakazanoj za 19. mart na dnevnom redu nema takve tačke dnevnog reda. Kako je u Podgorici izvjesna kriza vlasti i moguća blokada rada Skupštine pitanje je kakve bi to posljedice moglo da ima na gradsku komunalnu privredu odnosno poslovanje Vodovoda, Puteva, Čistoće, Deponije, Zelenila...

Izmjene zakona sa novim rokom od tri mjeseca tražila je Zajednica opština Crne Gore, a detalje je za „Dan“ saopštila Mišela Manojlović, generalna sekretarka Zajednice opštine.

– U skupštinskoj proceduri je dopuna Zakona o privrednim društvima na osnovu koje je predloženo odlaganje primjene za još tri mjeseca. On nije uvršten u dnevni red naredne sjednice Skupštine Crne Gore. Takođe, u skupštinskoj proceduri je i Zakon o upravljanju društvima u državnom i opštinskom vlasništvu, koji se po prvi put donosi, a ni njega nema na dnevnom redu naredne sjednice. Ovim zakonom bi se odložila primjena na 12 mjeseci što znači da bi preduzeća u tom periodu trebalo da usklade poslovanje – kazala je Mišela Manojlović.

Manojlović

ZOCG

Manojlović je navela da su preduzeća dužna da donesu nove statute, imenuju novo rukovodstvo i da sve podatke i novi statut koji mora da se usvoji i objavi u Službenom listu, pošalju Centralnom privrednom registru do 31. marta.

– Ti podaci se mogu samo elektronski predati, a njima elektronski sistem ne funkcioniše i sada ne može niko da se registruje – navela je Manojlović.

Zamjenik gradonačelnika Podgorice Boris Spalević prije nekoliko dana je za „Dan“ saopštio da ga od moguće prinudne uprave u Glavnom gradu više brine novi Zakon o privrednim društvima, za koji smatra da nije dobro urađen. On je naveo da Zakon o lokalnoj samoupravi gradska preduzeća vidi na jedan način, a Zakon o privrednim društvima na drugi te da su ove pravne norme u koliziji.

Spalević: Niko nije nedodirljiv

Manojlović potvrđuje da se ti zakonu u nekim rješenjima ne podudaraju. Ona objašnjava da se na privredna društva u vlasništvu opštine primjenjuje ne samo sistemski Zakon o lokalnoj samoupravi, već i Zakon o finansiranju lokalne samouprave, Zakon o državnoj imovini, Zakon o komunalnim djelatnostima, Zakon o radu i Zakon o sprečavanju korupcije te da bi usklađivanje statuta sa sistemom lokalne samouprave po automatizmu povlačilo povredu odredbi Zakona o privrednim društvima.

Nišavić: Ukidanjem odbora direktora gubi se nadzor

Direktor Vodovoda Aleksandar Nišavić saopštio je da lokalna preduzeća zbog pravnog položaja u odnosu na druga privredna društva nijesu u mogućnosti da završe sve propisane obaveze do predviđenog datuma. Nišavić kaže da ono što se smatra smetnjom pri usklađivanju jeste činjenica da se statuti lokalnih preduzeća ne mogu uskladiti sa novim zakonom, a da pritom ne dođe do povrede Zakona o lokalnoj samoupravi, kao i drugih zakona koji se na njih primjenjuju. Očekuje da će doći do produženja roka za usklađivanje sa Zakonom o privrednim društvima.

– Ukoliko bude usvojen novi model upravljanja u kojima društvo ima direktora i Skupštinu kao organe društva, pojednostavljuje se organizaciona struktura društva, ali u praksi može donijeti i brojne izazove. Jedna od slabosti je to što će se za dio odluka koje je ranije donosio odbor direktora sada čekati odluka Skupštine Glavnog grada, što može usporiti pojedine poslovne procese. Takođe, usljed promjene modela upravljanja i organizovanja društva bez odbora direktora, smanjuje se nivo kolektivnog stručnog nadzora koji je ranije postojao kroz to tijelo, dok se istovremeno veća odgovornost i teret prenose na direktora kao izvršni organ društva. Odbor direktora je organ koji je imao ulogu nadzora rada izvršnog direktora, kao i kontrole finansija i poslovne politike društva, dok se primjenom novog Zakona o privrednim društvima nameće veći rizik i odgovornost za izvršnog direktora – saopštio je Nišavić.

– Ako bi se opštine odlučile da imaju odbor direktora za preduzeća taj odbor bi imenovao direktora koji je u dvojakoj ulozi - kao direktor, a istovremeno i kao član odbora direktora, kako to propisuje Zakon o privrednim društvima. Ovakvo rješenje je u direktnoj koliziji sa sistemskim Zakonom o lokalnoj samoupravi prema kome direktora, kao organa upravljanja opštinskog privrednog društva, imenuje skupština opštine, a ne odbor direktora. Osim toga, njegovom imenovanju mora da predhodi raspisivanje javnog konkursa na koji skupštinu opštine obavezuje član 24 stav 4 Zakona o radu. U slučaju da odbor direktora, neposrednom primjenom Zakona o privrednim društvima, preuzme nadležnost skupštine opštine za imenovanje direktora i da raspiše javni konkurs za izbor direktora, takav konkurs ne bi bio javni jer bi po njemu mogao biti izabran samo jedan od članova odbora direktora – kazala je Manojlović.

Ona je dodala da je rješenje prema kome je direktor istovremeno i član odbora direktora u direktnoj koliziji i sa Zakonom o sprečavanju korupcije.

–Direktor je javni funkcioner koji je takvim odredbama doveden u direktan konflikt interesa po osnovu vršenja dvije javne funkcije. U ovoj situaciji on svakako ima obavezu da podnese ostavku na funkciju člana odbora direktora, u suprotnom ta funkcija prestaje po automatizmu danom imeniovanja za direktora – navodi Manojlović.

Bez produženja mandata izvršnim direktorima

Izvršni direktori preduzeća ne mogu zadržati postojeće mandate, stav je Ministarstva finansija. Mišljenje je uslijedio uslidijelo na upit preduzeća Vodovod.

– Mandat postojećim članovima organa upravljanja prestaje izborom novih organa upravljanja u postpupku usklađivanja, uključujući i izvršnog direktora koji je imenovan po starom zakonu. Izvršni direktor i ostala lica mogu ponovo biti imenovani u skladu sa novim zakonom, ali se njihov prethodni mandat ne može produžiti niti održati bez sprovođenja zakonom propisanog postupka. Obaveze društva prema članovima organa upravljanja kojima je mandat prestao zavise isključivo od sadržine zaključenih ugovora. Eventualne finansijske obaveze po tom osnovu utiču na zakonsku obavezu usklađivanja sa Zakonom i izbora novih organa upravljanja. Zadržavanje postojećih mandata nije moguće jer je usklađivanje sa zakonom i izbor novih organa upravlja zakonska obaveza – stav je Ministarstva.

Preuzmite našu aplikaciju