Ombudsman traži izmjenu propisa: Ćirilicu vratiti u javnu upotrebu

Zaštitnik ljudskih prava i sloboda dao je preporuku Ministarstvu kapitalnih investicija da u cilju očuvanja ćirilice, kao jednog od dva Ustavom ravnopravna pisma, pristupi izmjenama Pravilnika o saobraćajnoj signalizaciji kako bi se stvorili uslovi da se nazivi na saobraćajnim znakovima, osim na latiničnom pismu, ispisuju i na ćiriličnom pismu.

U mišljenju koje potpisuje zamjenica zaštitnika Nerma Dobardžić navodi se da je instituciji podnijeta pritužba zbog diskriminacije i kršenja ravnopravnosti upotrebe ćiriličnog pisma u obilježavanju toponima na dionici autoputa Smokovac – Mateševo, ističući da nijedan toponim na relaciji od 43 km nije ispisan na ćiriličnom pismu.

Ranije je Srpski nacionalni savjet saopštio da su oni podnijeli pritužbu i oni su pitanje upotrebe ćiriličnog pisma vezivali za jezički identitet srpskog naroda u Crnoj Gori. Inače, u Grčkoj i Bugarskoj signalizacija je ispisana grčkim alfabetom i ćirilicom, dok se u Crnoj Gori ćirilica može naći samo u izuzetnim slučajevima.

Ombudsman podsjeća na njihov raniji stav da ćirilično pismo predstavlja dio nacionalnog, kulturnog i jezičkog identiteta ne samo srpskog, već i crnogorskog naroda i drugih naroda čiji jezik ima zajedničku lingvističku osnovu, a koji ćirilicu koriste, odnosno mogu koristiti kao jedno od pisama svog jezika.

– Dakle, pitanje upotrebe ćiriličnog pisma mora se odvojeno posmatrati od nacionalnog, kulturnog i jezičkog nasleđa i identiteta Srpskog naroda u Crnoj Gori, jer ćirilično pismo predstavlja pismo ne samo jednog naroda u Crnoj Gori, već i drugih naroda koji ćirilično pismo koriste, njeguju i doživljavaju ga kulturnim i jezičkim bogatstvom. Zbog svega navedenog, Zaštitnik i u ovom slučaju stoji na stanovištu da se odgovor na pitanje koje pritužba otvara ne može tražiti na terenu propisa o zabrani diskriminacije – navodi se u mišljenju.

Dalje navode da je Monteput u svom izjašnjenju naveo da se natpisi na saobraćajnoj signalizaciji ispisuju na crnogorskom jeziku, shodno članu 13, stav 1 Pravilnika o saobraćajnoj signalizaciji kojim je predviđeno da se nazivi na saobraćajnim oznakama ispisuju latiničnim pismom.

Zaštitnik ukazuje da je ustavna garancija ravnopravnosti ćiriličnog i latiničnog pisma sadržana u odredbi člana 13. stav 2. Ustava Crne Gore.

Njome je propisano da su ćirilično i latinično pismo ravnopravni, što podrazumijeva da su u Crnoj Gori oba pisma matična i da nijedno od njih nema karakter pomoćnog pisma, te da imaju isti dignitet.

– Кako se država opredijelila na ravnopravnost oba pisma, koju je garantovala najvišim pravnim aktom, to je njena obaveza da preduzme sve razumne, objektivne i djelotvorne mjere kako bi promovisala ravnopravnost oba pisma i obezbijedila uslove koji bi ćirilično pismo zaštitili od zaborava i izopštavanja – navodi se u mišljenju.