Crnogorska ekonomija će do 2029. godine prosječno godišnje rasti 3,1 odsto

U saopštenju nakon današnje sjednice Vlade navodi se da je, budući da je opredjeljenje 44. Vlade da Crna Gora postane punopravna članica Evropske unije (EU) 2028. godine, uz privremeno zatvaranje svih pregovaračkih poglavlja ove godine, u diskusiji naglašeno da evropska agenda prestaje da bude isključivo spoljnopolitički cilj, već postaje centralni okvir ekonomske politike i najsnažniji pojedinačni pokretač rasta, investicija i institucionalnih reformi. 

- Kredibilitet srednjoročnog okvira počiva na ostvarenim rezultatima koji egzaktno svjedoče da je crnogorska ekonomija u prošloj godini, uz rast od 2,7 odsto, u svim kvartalima rasla na nivou ili iznad prosjeka EU, uz rast investicija u osnovna sredstva od 11 odsto i nastavak realne konvergencije – BDP po stanovniku gotovo je udvostručen u posljednjih pet godina - kaže se u saopštenju. 

Ističe se da je registrovana stopa nezaposlenosti prvi put jednocifrena i u maju ove godine iznosi 7,84 odsto, najniže od obnove nezavisnosti, dok je prosječna neto zarada dostigla 1.012 EUR, uz realni rast od oko 40 odsto u pet godina, čime se Crna Gora svrstava među najdinamičnije ekonomije u poređenju sa regionom i EU. 

- Smjernicama makroekonomske i fiskalne politike se, shodno osnovnom makroekonomskom scenariju, predviđa da će crnogorska ekonomija u srednjem roku prosječno godišnje rasti po stopi od 3,1 odsto – odnosno 3,1 % u ovoj godini, 3,0 odsto u 2027, 3,2 odsto u 2028. i 3,1 odsto u 2029. godini – uz usporavanje inflacije sa 3,3 odsto ove godine, na dva odsto u 2028. i 2029. godini, odnosno prosječno oko 2,4 odsto u projektovanom periodu - naveli su iz Vlade. 

Kako su rekli, takva kretanja opredjeljuju fiskalni okvir u kojem javni prihodi rastu sa 3,57 milijardi EUR ili 41,6 odsto BDP-a ove godine, na 3,98 milijardi EUR ili 42,4 odsto BDP-a u 2029. godini. 

- Istovremeno, ukupan limit budžetske potrošnje države kreće se od 3,15 milijardi EUR ili 36,8 odsto BDP-a u ovoj godini, do 3,41 milijardi EUR ili 34,8 odsto BDP-a u 2029. godini – učešće potrošnje u BDP-u se, dakle, kontinuirano smanjuje, dok se unutar potrošnje sredstva preusmjeravaju ka kapitalnim izdacima i rashodima sa najvećim doprinosom rastu, uz redovno usklađivanje penzija i socijalnih davanja i jačanje finansiranja zdravstvenog sistema - kazali su iz Vlade.

Oni su rekli da je rezultat budžetski deficit koji se kontinuirano smanjuje – sa 3,7 odsto BDP-a u ovoj godini na 3,2 odsto BDP-a u 2029. godini, uz smanjenje primarnog deficita sa 1,7 odsto na 0,6 odsto BDP-a – i koji je u cjelosti generisan finansiranjem kapitalnih i razvojnih projekata. 

- Suficit tekuće budžetske potrošnje ostvaruje se u svim godinama projekcija i raste sa 110,1 miliona EUR (1,3 odsto BDP-a) u ovoj godini na 214,9 miliona EUR (2,2 odsto BDP-a) u 2029. godini. Drugim riječima, država se ne zadužuje za potrošnju, već za imovinu – infrastrukturu kojom se trajno povećava ekonomski potencijal zemlje - navodi se u saopštenju.

Dodaje se da se isti pristup primjenjuje i u upravljanju javnim dugom. 

Navodi se da je privremeni rast duga na 68 odsto BDP-a u 2026. godini rezultat promišljene strategije pretfinansiranja obaveza koje dospijevaju u 2027. godini – prije svega euroobveznice od 750 miliona EUR – i formiranja fiskalne rezerve, čime se rizik refinansiranja minimizira i izbjegava zaduživanje pod pritiskom tržišnih okolnosti. 

- Već od naredne godine dug se smanjuje i na kraju 2029. godine iznosi 59,9 odsto BDP-a – ispod kriterijuma fiskalne odgovornosti od 60 odsto – uz neto javni dug od 56,4 odsto BDP-a i izuzetno stabilnu strukturu u kojoj je 99,7 odsto duga denominovano u eurima, čime je valutni rizik praktično eliminisan - kaže se u saopštenju.

Vlada je danas donijela Odluku o izradi Prostornog plana područja posebne namjene za Obalno područje Crne Gore. 

Oni su objasnili da je cilj i zadatak tog dokumenta stvaranje planskog i formalnog osnova za obezbjeđenje održivog razvoja obalnog područja, što predstavlja jedan od najvažnijih izazova politike uređenja prostora. 

- Planski koncept treba da se temelji na integralnom i održivom pristupu planiranju, kojim se obezbjeđuje usklađenost razvojnih potreba sa principima zaštite prostora i životne sredine - kazali su iz Vlade.

Kako su rekli, poseban akcenat treba da se stavi na kontrolu i usmjeravanje urbanog razvoja, unapređenje komunalne i saobraćajne infrastrukture, povećanje kvaliteta života stanovništva, kao i racionalno korišćenje zemljišta u urbanim, periurbanim i ruralnim područjima. 

Iz Vlade su naveli da je u zonama gdje je došlo do narušavanja prostorne i urbane strukture neophodno propisati mjere i smjernice za urbanu regeneraciju, sanaciju i unapređenje ambijentalnih vrijednosti. 

- Od naročitog značaja jeste sprovođenje principa integralnog upravljanja obalnim područjem, kroz usklađivanje svih razvojnih aktivnosti sa pravilima, smjernicama i režimima zaštite prostora - rekli su iz Vlade.

Kako su kazali, posebna pažnja biće posvećena zaštiti morskog dobra, obalnih ekosistema, pejzažnih vrijednosti i prirodnih resursa, kako bi se obezbijedio balans između ekonomskog razvoja i očuvanja životne sredine za buduće generacije. 

U saopštenju se navodi da će plan izrađivati Agencija za planiranje prostora Crne Gore, a da će 800 hiljada EUR za njegovu izradu biti obezbijeđeno iz budžeta Crne Gore.

Na sjednici je usvojena i Informacija o potrebi uvođenja novog sistema izdavanja dozvola za boravak i rad stranaca.

U informaciji se ističe da pristupanje Crne Gore EU zahtijeva dalje značajno usaglašavanje crnogorskog zakonodavstva sa evropskim direktivama i regulativama kad je u pitanju ulazak boravak i rad stranaca, a u cilju sprečavanja nezakonitih migracija, uključujući sprečavanje nezakonitog boravka i rada stranaca u Crnoj Gori.  

U saopštenju se navodi da to podrazumijeva uspostavljanje drugačijeg institucionalnog okvira i funkcionisanja nadležnih organa, počev od izdavanja dozvola za boravak i rad, a zatim prilikom praćenja rada stranaca i ostvarivanja njihovih prava, odnosno izvršavanja njihovih obaveza i obaveza poslodavaca kod kojih su stranci zaposleni po bilo kom osnovu. 

- Imajući u vidu navedene činjenice, Vlada je ocijenila opravdanim uvođenje sistema jedinstvene dozvole za privremeni boravak i rad koju bi, kao i do sada izdavalo Ministarstvo unutrašnjih poslova preko svojih područnih jedinica, nakon sprovedenog postupka, a novina bi bila pribavljanje saglasnosti od Zavoda za zapošljavanje bez koje se dozvola ne bi mogla izdati - kaže se u saopštenju. 

Navodi se da su, s tim u vezi, zaduženi nadležni resori da zajednički razmotre i predlože najbolji model zakonskih rješenja koji bi definisao novi sistem izdavanja dozvola za boravak i rad stranaca, kao i da da obezbijede interoperabilnost informacionih sistema i razmjenu podataka, u cilju efikasne primjene novih zakonskih rješenja.