Da li je novac iz Alta banke prebacivan u Crnu Goru?

Da li je u danima neposredno nakon parlamentarnih izbora u Srbiji novac iz Alta banke ili kompanija povezanih sa njom prebacivan u Crnu Goru, koje su naše firme poslovale s tom bankom i šta će biti sa eventualnim kreditima i bankarskim garancijama koje je izdavala ta banka?

Jesu li crnogorske institucije ranije znale za moguće nepravilnosti u poslovanju grupacije Davora Macure i da li je to povezano sa zabranom ulaska u našu državu koja mu je izrečena? Odgovori na ova pitanja nijesu dobijeni ni nakon što su regulatori u Srbiji i Crnoj Gori oduzeli dozvole kompanijama iz ALTA grupe, a plan njenog preuzimanja Addiko banke u Podgorici praktično propao.

Posebnu pažnju izazvale su sumnje koje je ekonomski tim pokreta "Kreni-promeni" iznio u saopštenju objavljenom u njihovoj Vajber grupi, u kojem se navodi da su veliki, privilegovani klijenti mogli povući novac iz alta banke neposredno prije njenog zatvaranja.

Oni smatraju da treba provjeriti ko je povlačio depozite, kada su transferi izvršeni i da li su pojedini klijenti raspolagali povlašćenim informacijama. Posebno ukazuju na značaj dnevnih izvještaja o likvidnosti banke u periodu od 26. do 30. oktobra.

Međutim, za tvrdnje o povlašćenom povlačenju novca i eventualnoj odgovornosti Narodne banke Srbije nijesu predstavljeni dokazi. Takođe, nema potvrde da je bilo spornih transfera prema Crnoj Gori. Nijedna od nadležnih institucija juče nije odgovorila na pitanja "Dana". Redakcija našeg lista je objašnjenja zatražila od Centralne banke Crne Gore, Uprave policije, Agencije za nacionalnu bezbjednost, Kabineta premijera i Ministarstva finansija.

Poštanska štedionica isplaćivaće osigurane iznose deponentima Alta banke

Pitanja su upućena i Javnom tužilaštvu za organizovani kriminal Srbije, od kojeg smo zatražili da saopšti da li su među inostranim transakcijama Alta banke koje se provjeravaju i transferi prema Crnoj Gori, uključujući poslovanje sa podgoričkom kompanijom Alta pej grup i drugim povezanim pravnim licima. Do zaključenja ovog broja odgovori nijesu stigli.

Centralna banka Crne Gore (CBCG) je 1. novembra oduzela odobrenje za pružanje platnih usluga kompaniji Alta pej grup d.o.o. Podgorica, uz obrazloženje da nijesu ispunjeni zakonski uslovi za njeno poslovanje.

Posebno je značajno što je CBCG tada navela da su prilikom odlučivanja razmatrani i kriterijumi podobnosti kvalifikovanog imaoca učešća, odnosno lica sa značajnim vlasničkim udjelom u kompaniji.

CBCG je saopštila da platni sistem nije ugrožen, ali nije objavila pojedinosti o razlozima zbog kojih je ocijenjeno da kompanija više ne ispunjava propisane uslove.

Dodatnu pažnju izaziva činjenica da je Davoru Macuri 14. oktobra zabranjen ulazak u Crnu Goru. Alta grupa je potvrdila da je Macura vraćen sa podgoričkog aerodroma, ali je saopštila da mu nije uručeno obrazloženo rješenje, već zapisnik u kojem se pominju razlozi nacionalne, odnosno unutrašnje bezbjednosti ili javnog zdravlja.

Ministarstvo javnih radova: Alta banka ne finansira nijedan kapitalni projekat

Iz Ministarstva javnih radova "Danu" su juče odgovorili da taj resor nema poslovnih niti investicionih aranžmana sa Alta bankom u vezi sa projektima koji se finansiraju iz kapitalnog budžeta Crne Gore.

– Na osnovu evidencije koju vodi Ministarstvo javnih radova, a koja obuhvata bankarske garancije koje izvođači radova, odnosno izvršioci ugovorenih obaveza dostavljaju u skladu sa zaključenim ugovorima, među dostavljenim garancijama nema onih koje je izdala Alta banka – saopštili su nam iz tog resora.

Ostaje nepoznato da li je zabrana imala bilo kakve veze sa poslovanjem njegovih kompanija.

Posebno pitanje predstavljaju raniji kreditni poslovi Alta banke u Crnoj Gori. Iz zvaničnih dokumenata Vlade proizlazi da je ta banka kompaniji "Luštica divelopment" odobravala kredite od 8,3 miliona i 3,5 miliona eura, uz hipoteke kao sredstva obezbjeđenja.

U aprilu 2025. godine razmatrano je refinansiranje obaveza od ukupno 11,8 miliona eura kod Crnogorske komercijalne banke. Nije potvrđeno da su pomenuti krediti i danas aktivni.

Nije poznato ni da li je Alta banka izdavala bankarske garancije drugim kompanijama u Crnoj Gori i šta bi njihovi korisnici mogli očekivati nakon prestanka rada banke u Srbiji.

Narodna banka Srbije oduzela je Alta banci dozvolu 30. oktobra zbog, kako je obrazloženo, značajnog pogoršanja finansijskog stanja i opasnosti po interese deponenata. Prema pisanju "Blica", vlasnik banke Davor Macura priveden je 2. novembra, nakon višečasovnog pretresa poslovnih prostorija.

Istovremeno je dovedeno u pitanje planirano preuzimanje Addiko banke u Crnoj Gori. Austrijska Rajfajzen banka internešenel saopštila je da, nakon oduzimanja dozvole Alta banci, više ne očekuje da će Alta grupa dobiti neophodna regulatorna odobrenja za planirano preuzimanje regionalnih banaka Addiko grupacije.

Time je doveden u pitanje i plan Macurinog ulaska na crnogorsko bankarsko tržište. Ipak, ostaje da se utvrdi šta će biti sa ranije zaključenim poslovima, kreditima i eventualnim garancijama njegove banke u našoj državi.

Tužilaštvo tražilo podatke o odlivu novca

Javno tužilaštvo za organizovani kriminal Srbije zatražilo je 27. oktobra od Narodne banke Srbije podatke o transakcijama Alta banke prema inostranstvu od 27. septembra, a dva dana kasnije i dodatne informacije o konverziji i odlivu novca. Prema objavljenim informacijama, NBS je odgovorila da dio traženih podataka može dostaviti nakon 4. novembra. Tužilaštvo nije imenovalo države prema kojima su obavljani transferi. Zbog toga nije poznato da li su među njima i transakcije prema Crnoj Gori. Samo postojanje inostranih transfera ne znači da su oni bili nezakoniti, ali bi podaci o njihovim primaocima mogli rasvijetliti poslovanje banke u kritičnim danima.

Preuzmite našu aplikaciju