Povlašćeni proizvođači koštali građane 105 miliona eura

Podsticaji za OIE plaćaju se preko računa za struju – stavke OIE1 i OIE2. Ovaj novac je isplaćen za 26 povlašćenih proizvođača, koji gazduju sa 39 objekata.

Najviše novca isplaćeno je vlasnicima vjetroelektrana (VE) – 73,1 miliona, vlasnicima mini-hidroelektrana (mHE) 30,7 miliona, a vlasnicima solarnih elektrana (SE) 795 hiljada eura. To pokazuju podaci Crnogorskog operatora tržišta električne energije (COTEE) dostavljeni "Danu".

Vlasnicima VE "Krnovo", firmi Krnovo grin enerdži isplaćeno je najviše novca – 58,1 milion eura. Na Krnovu se proizvodi električna energija od novembra 2017. godine. Druga vjetroelektrana, "Možura", do sada je koštala građane i privredu 15 miliona eura. "Možurom" gazduje firma Možura vind park, a cijeli projekat će se narednih mjeseci naći pod lupom Skupštine, koja je formirala Anketni odbor i otvoriće istragu o cijelom postupku koji je doveo do davanja koncesije za vjetroelektranu "Možura". Vjetroelektrana u opštini Bar počela je sa radom krajem 2019. godine, a na otvaranju su bili tadašnji premijeri Crne Gore i Malte, Duško Marković i Džozef Muskat.

Kada su u pitanju mini-hidroelektrane, vlasnici su uglavnom povezani sa DPS-om, koji je sa koalicionim partnerima vršio vlast u Crnoj Gori decenijama. Najviše mini-elektrana ima Hidroenergija Montenegro, osam, i za njih je od 2014. godine dobila skoro 10 miliona. Vlasnik 60 odsto udjela u toj kompaniji je Ranko Radović, a 40 odsto Oleg Obradović, preko firme Hemera kapital. Mini-hidroelektrane ove kompanije, koje su u opštini Berane, više nisu u sistemu podsticaja, već struju prodaju na tržištu. Najviše podsticaja su dobili za proizvodnju struje u mHE "Bistrica" – 3,75 miliona. Mini-elektrana "Orah" koštala je građane i privredu 1,53 miliona, mHE "Šekular" 1,49, a mHE "Rmuš" malo preko milion eura. Ostale mHE dobile su ispod milion eura podsticaja.

Firma Kronor je za dvije mHE u opštini Plav dobila 4,89 miliona. Za mHE "Jara" dobili su 2,8 miliona podsticaja, a za mHE "Babino polje" 2,1 milion. Većinski vlasnik Kronora je firma Kroling, kojom gazduje Željko Mišković.

Igma enerdži je za dvije mHE u opštini Andrijevica dobila 3,34 miliona. Za mHE "Bradavec" dobili su 2,3 miliona podsticaja, a za mHE "Piševska" milion eura. Vlasnik Igme enerdži je Igor Mašović, rođeni brat nekadašnjeg predsjednika Opštine Andrijevica.

Mašović ima i trećinu udjela u firmama Small hydro power Mojanska i Small hydro power Kutska, koje su za ukupno pet mHE dobile skoro pet miliona podsticaja. Small hydro power Mojanska je za tri mHE dobila 3,14 miliona podsticaja, a Small hydro power Kutska 1,82 miliona za dvije mini-elektrane. Za mHE "Mojanska 1" dobili su 1,5 miliona podsticaja, a za "Kutska 1" 1,13 miliona.

Preko milion eura podsticaja plaćeno je za mHE "Vrelo", vlasništvo firme Sinerdži, i mHE "Bistrica Majstorovina", firme Hidro Bistrica. Za mHE "Vrelo" plaćena su 1,33 miliona podsticaja, a za "Bistrica Majstorovina" 1,95 miliona.

Podsticaje za povlašćene proizvođače plaćaju građani, privreda i država. U početku su stavku OIE na računima za struju plaćali isključivo građani i privreda, da bi kasnije i država preuzela na sebe dio tereta. Doduše, to plaćaju iz budžeta, koji pune građani i privreda.