<p>Kriminalcima više ni pare ne pomažu u Dubaiju</p>

Dugo je Dubai imao reputaciju luksuznog pribježišta za uticajne bjegunce i mafijaše sa svih strana svijeta. Grad gdje novac otvara sva vrata, a formalni izostanak ekstradicionih sporazuma sa mnogim državama omogućavao je slobodu onima koji su bježali od zakona.

Među njima su bili i brojni pripadnici balkanskog podzemlja. Ali ta era, po svemu sudeći, sada je okončana.

Pritisak međunarodnih tijela, prije svega Europola i Radne grupe za finansijsku akciju (FATF), natjerao je Ujedinjene Arapske Emirate da preispitaju svoj pristup borbi protiv pranja novca i organizovanog kriminala. U posljednje tri godine potpisani su brojni sporazumi o saradnji i ekstradiciji, a u praksi je započela ofanziva koja više ne štedi nikoga – ni po dubini novčanika, ni po uticaju.

Izvještaji evropskih institucija upozoravali su da Dubai postaje "logistički centar" najvažnijih organizatora trgovine kokainom u Evropi, kao i jedna od ključnih tačaka globalne infrastrukture za pranje novca. Upravo zato, međunarodna saradnja sa UAE podignuta je na najviši nivo, što se odražava i u konkretnim slučajevima ekstradicije.

U maju ove godine iz Dubaija su Crnoj Gori izručeni Ivan Delić i Aleksandar Keković, koji su označeni kao visokorangirani pripadnici organizovanih kriminalnih grupa. Uhapšeni su 15. maja u operaciji policije Dubaija, u saradnji sa crnogorskim institucijama, a krajem mjeseca prebačeni su u Podgoricu pod strogim bezbjednosnim mjerama.

(FOTO/VIDEO) Uz jake mjere bezbjednosti, izručeni Delić i Keković

Delića potražuje Specijalno državno tužilaštvo u vezi sa akcijom "General", a sumnja se da je bio dio međunarodne mreže za krijumčarenje više od dvije tone kokaina iz Latinske Amerike u Australiju. Njegovo ime dovođeno je u vezu sa kriminalnom strukturom Radoja Zvicera i Vasa Ulića. Iako nikada nije pravosnažno osuđen, pominjan je u kontekstu više istraga o teškim krivičnim djelima, uključujući i ubistva.

Keković, poznatiji po nadimku Arkan, označen je kao dio policijskog narko-kartela koji se dovodi u vezu sa istim strukturama. Istražuje se i zbog eksplozivne naprave aktivirane 2020. godine u jednoj podgoričkoj ulici, kada je teško povrijeđen, dok je njegov bliski prijatelj smrtno je stradao.

Izručenje Delića i Kekovića obavljeno je u potpunoj tišini i daleko od očiju javnosti. Posao je obavljen u saradnji specijalnih jedinica MUP-a Crne Gore i SWAT tima policije Dubaija, što dodatno ukazuje na ozbiljnost nove politike UAE u pogledu međunarodne pravde.

Ko ima najvažniju ulogu u hapšenju stranih kriminalaca?

Najvažniju ulogu u hapšenju i izručenju stranaca osumnjičenih za organizovani kriminal u Dubaiju ima General Directorate of Criminal Investigation (CID) – specijalizovano odjeljenje tamošnje policije. Ova jedinica odgovorna je za identifikaciju, praćenje i hapšenje međunarodnih bjegunaca, kao i za direktnu saradnju sa Interpolom, Europolom i drugim globalnim bezbjednosnim agencijama.

Kada je riječ o visokorizičnim akcijama, poput hapšenja članova balkanskih kartela ili vođa velikih mreža za pranje novca, u operacije se uključuje i elitna jedinica Dubai SWAT (Special Weapons and Tactics). Riječ je o specijalno obučenom timu za oružane intervencije, osiguranje visokoprofilnih hapšenja i bezbjedan transport uhapšenih.

Sve aktivnosti CID-a koordinišu se sa Ministarstvom unutrašnjih poslova UAE, kao i sa Federalnom kancelarijom za sigurnost (State Security Department), kada su u pitanju visokorizični ili osjetljivi slučajevi, što govori o dubokoj umreženosti i profesionalnom kapacitetu bezbjednosnog aparata UAE.

Dubai više nije samo geografski čvorište trgovine, već postaje i jedan od najefikasnijih čuvara međunarodnog pravnog poretka.

Istovremeno, izručenja i hapšenja u Ujedinjenim Arapskim Emiratima dobijaju sve širi geografski domet. Samo u prethodne dvije godine, tamošnja policija uhapsila je 432 lica sa međunarodnih potjernica, od čega je 379 već izručeno u 30 različitih zemalja.

Među njima su bili i vodeći ljudi irske, albanske, italijanske, britanske i afričke mafije. Uhapšen je Šon Mekgafern, visokopozicionirani član "kinahan klana" iz Irske, kao i Dritan Đika, albanski mafijaš sa poslovima u Ekvadoru. Izručen je i Abu Bakar Muhamed, osumnjičen za prevaru tešku preko 300 hiljada dolara, kao i zloglasni francuski narko-bos Mufid Bušibi, poznat pod nadimkom Duh, koji je deceniju proveo u bjekstvu koristeći lažni identitet.

Poseban odjek imala su hapšenja italijanskih mafijaša Rafaela Imperijalea i Rafaela Maurijela, koji su označeni kao nosioci Kamorine logistike za trgovinu drogom i likvidacije. Uhapšeni su i braća Gupta iz Južne Afrike, koji su optuženi za višemilionsku korupciju povezanu sa bivšim predsjednikom Džejkobom Zumom, kao i britanski finansijer Sanđaj Šah, koji je osumnjičen za jednu od najvećih poreskih prevara u istoriji Evrope.

Denis Matoši, vođa moćne albanske grupe "Kompanija Belo", uhapšen je 2020. u Dubaiju u međunarodnoj akciji više bezbjednosnih agencija. Njegova grupa bila je uključena u velike transakcije narkotika i pranje novca, a hapšenje je izazvalo talase drugih hapšenja na balkanskoj sceni.

Ipak, najveću pažnju izazvalo je hapšenje Edina Gačanina, poznatijeg kao evropski Eskobar. Lider kartela "Tito i Dino", označen kao jedan od ključnih igrača u trgovini kokainom na relaciji Južna Amerika – Evropa, uhapšen je u novembru 2022. Iako je samo dva mjeseca kasnije pušten iz pritvora, taj potez duboko je uzdrmao javnost i otvorio brojna pitanja o dosljednosti u primjeni novih pravila.

Ipak, trend je jasan — Ujedinjeni Arapski Emirati više ne gledaju kroz prste bogatim bjeguncima i dobro umreženim mafijašima. Dubai više nije mjesto gdje se kriminalci mogu sakriti iza paravana luksuza. Danas im je, više nego ikada prije, gdje god da se kriju, zakon sve bliži.

Primjer koji šalje poruku

Hapšenje i izručenje crnogorskih državljana Ivana Delića i Aleksandra Kekovića završeno je u roku od samo 14 dana. Takav tempo, doskoro nezamisliv kada je riječ o saradnji sa Ujedinjenim Arapskim Emiratima, pokazuje koliko se Dubai danas brže i čvršće usklađuje sa međunarodnim pravnim standardima.

Brzina postupka sugeriše ne samo političku volju, već i sve bolju tehničku i bezbjednosnu koordinaciju sa crnogorskim službama. Ako se trend nastavi, sljedeće logično pitanje biće: da li će i novac stečen kriminalom uskoro izgubiti zaštitu koju je godinama imao u luksuznim četvrtima Dubaija?

Sve upućuje na to da bi i pranje novca moglo postati rizičan posao — ne samo za pojedince, već i za finansijske mreže koje su dosad bile nedodirljive.

Preuzmite našu aplikaciju