Pregovori sa Evropskom unijom klize ka 2027. godini

Više puta tokom prethodnih sedmica moglo se čuti da bi do ljetnje pauze, odnosno sredine avgusta, mogle da se održe i tri međuvladine konferencije u Briselu. Ona koja je trebalo da se održi tokom ovog mjeseca, prema onome što se moglo čuti iz Vlade, bila je izvjesna. Međutim, nekoliko dana prije kraja maja, posjeta Briselu se ne pominje. Ovakve situacije dodatno učvršćuju bojazan da će se pregovori odužiti do sljedeće godine.

Prema ocjeni politikologa Aleksandra Ćukovića, ambiciozan plan da se tehnički dio pregovora završi ove godine sada je u sferi teorijskog maksimuma, dok je realnost takva da je izgledno da će se proces preliti u 2027. godinu.

– Riječ je o nekoj vrsti političkog "hladnog tuša". Ova situacija takođe pokazuje da prečica do Brisela nema. Politička saopštenja i optimizam bez pokrića ne mogu zamijeniti suve, tehničke i političke uslove koje Crna Gora mora da isporuči. Za Vladu je ovo lekcija da u diplomatiji važi pravilo: ispuni pa proslavi, a ne obrnuto – kazao je Ćuković za "Dan".

Sa druge strane, izvršni direktor NVO Alfa centra Miloš Perović navodi da plan o broju zatvaranja poglavlja do polovine godine zavisi od onoga što bude postignuto tokom narednog mjeseca.

– Ukoliko su planirana poglavlja spremna za zatvaranje, to onda nužno ne predstavlja problem. Ako je razlog odlaganja to što neka poglavlja nijesu tehnički spremna, onda je to ozbiljnije – jer pokazuje zastoj u reformama ili usaglašavanju sa članicama EU. Ako je razlog čisto kalendarski/politički (raspored predsjedavanja EU, institucionalni timing, druge krize u EU), uticaj je mnogo manji – rekao je Perović za "Dan".

Napominje da plan da se pregovori završe do kraja godine podrazumijeva zatvaranje velikog broja preostalih poglavlja u vrlo kratkom roku. Ako se konferencije prorijede, to automatski sužava manevarski prostor za ostvarivanje ambicioznih rokova.

– Podgorica svjesno komunicira ambiciozniji scenario, to nije neobično u politici integracija: vlast postavlja maksimalistički tempo da bi održala momentum – ističe Perović.

Dodaje i da jedno odlaganje vjerovatno neće dramatično promijeniti raspoloženje, ali da ponavljanje ovakvih scenarija kod dijela javnosti može pojačati osjećaj da evropske integracije traju beskonačno, da se ciljevi stalno pomjeraju i da obećani napredak ne daje opipljive rezultate.

– U takvom ambijentu, najveći dugoročni rizik nije nužno samo pad podrške članstvu u EU, već ravnodušnost prema samom procesu što može najviše usporiti evropski momentum u zemlji. To je posebno osjetljivo u Crnoj Gori, gdje su evropske integracije godinama predstavljane kao najizvjesniji spoljnopolitički cilj – zaključuje Perović.

Da najavljenog sastanka u Briselu neće biti, kako su najavljivali iz parlamentarne većine i Vlade, još početkom prethodne sedmice saopštio je poslanik opozicionog DPS-a Ivan Vuković. Kako je tada naveo, mogućnost da se u prvoj polovini zatvore četiri poglavlja, zavisi od učinka tokom juna.

– Za sada, samo poglavlja 2 (uz specifične zahtjeve Holandije) i 28 djeluju u redu. Za poglavlje 29 predata pozicija. Priprema za zatvaranje poglavlja 9 kasni. Vlada pokušava da "progura" i poglavlje 14. Da se više radi, a manje ogovara opozicija ("mi smo u izbornoj kampanji i ne zanima nas evropski put CG" i slične gluposti), rezultat bi bio puno bolji – naveo je Vuković.