Hrvati blokiraju veliki plan Španije: Ne žele tri nova službena jezika u Evropskoj uniji

Evropska unija trenutno ima 24 službena jezika, među kojima je i hrvatski. Španska vlada je u avgustu 2023. godine zvanično zatražila da katalonski, baskijski i galicijski dobiju status službenih jezika Evropske unije.

Za takvu odluku potrebna je jednoglasna saglasnost država članica, ali do nje zasad nije došlo.

U Španiji su sva tri jezika priznata kao službena u svojim autonomnim pokrajinama, gdje mnogi zagovaraju i nezavisnost, dok je španski, odnosno kastiljski, službeni jezik na nivou cijele države.

Španska ljevičarska vlada te jezike naziva „suslužbenim jezicima Španije“ i nastoji da im isti status obezbijedi i u institucijama Evropske unije. Oko 20 miliona ljudi, odnosno 40 odsto stanovnika Španije, živi na područjima gdje su ti jezici službeni, poručila je portparolka Socijalističke partije u Madridu.

Među državama koje su izrazile protivljenje ili ozbiljne rezerve nalaze se Hrvatska, Njemačka, Finska, Švedska, Francuska i Austrija, navodi El Periódico. Zemlje poput Francuske, koje imaju sopstvene jezičke manjine, strahuju da bi priznavanje jezika koji nijesu službeni na nacionalnom nivou moglo stvoriti presedan za nove zahtjeve.

Dnevnik takođe navodi da španska opoziciona konzervativna Narodna partija nastoji da utiče na konzervativne vlade u EU, među kojima je i hrvatska, da se prijedlog odbije.

Portparol hrvatskog Ministarstva spoljnih i evropskih poslova nije odgovorio na upit Hine do objavljivanja ove vijesti.

Pravna služba Savjeta EU ocijenila je da bi za priznavanje tih jezika mogla biti potrebna izmjena evropskih ugovora. Osim toga, Evropska komisija procjenjuje da bi troškovi prevođenja i usmenog prevođenja na katalonski, baskijski i galicijski mogli da dostignu 132 miliona eura godišnje.

Španija se obavezala da će snositi te troškove, ali neke države strahuju da takva politička obaveza ne bi bila dovoljno čvrsta ukoliko bi u Madridu došlo do promjene vlasti.

S druge strane, podršku prijedlogu više ili manje otvoreno iskazale su države poput Belgije, Irske, Portugala, Rumunije i Slovenije.

Zahtjev za službenim statusom katalonskog jezika dugogodišnji je politički cilj katalonskih institucija. Španija ga je formalno uputila evropskim institucijama prije tri godine, nakon što je katalonska stranka Junts postavila taj zahtjev kao uslov za podršku manjinskoj vladi Pedra Sančesa u parlamentu.

Posljednji put pitanje je bilo na dnevnom redu u maju 2025. godine, ali nije ni došlo do glasanja jer je čak deset država izrazilo sumnje.

Službeni status u EU imao bi i praktične posljedice: katalonski, baskijski i galicijski bili bi obuhvaćeni evropskim propisima koji uređuju službene jezike, što bi omogućilo širu dostupnost dokumenata i usluga institucija EU na tim jezicima.

Dobili bi širu upotrebu i u uslugama EU, kao i u evropskim školama i programima za učenje jezika, poput Erazmusa.