UŽIVO: Teheran: Rijad tražio da se otkaže sastanak u Omanu o koridoru kroz Ormuz; Izrael gađao kamp kod bolnice u Gazi

Bagei: Rijad tražio da se otkaže sastanak u Omanu

Iran je saopštio da je planirani sastanak ministara spoljnih poslova zemalja Zaliva i Irana u Omanu otkazan na zahtjev Saudijske Arabije.

Portparol iranskog Ministarstva spoljnih poslova Esmail Bagei izjavio je na konferenciji za novinare da je Rijad zatražio da se sastanak za sada ne održi.

- Tačan je izvještaj da je Saudijska Arabija zatražila da se sastanak za sada ne održi - rekao je Bagei, prenijela je iranska državna novinska agencija IRNA.

Bagei je odbacio pokušaje povezivanja Irana s najnovijim dešavanjima između Saudijske Arabije i Jemena, istakavši da problemi u Jemenu imaju dugogodišnje korijene.

Saudijska Arabija se zasad nije oglasila o ovim navodima, prenosi Anadolija.

Bagei je kazao da je planirani sastanak trebalo da bude prilika da Iran i Oman predstave dogovor postignut nakon višenedeljnih pregovora o pomorskim rutama kroz Ormuski moreuz, kao i o ulogama dvije zemlje kao priobalnih država.

Prema njegovim riječima, Teheran je očekivao da će zemlje regije prepoznati ovu priliku i iskoristiti sastanak za razgovor o uspostavljanju sigurnog regiona bez miješanja spoljnih aktera.

Iranski zvaničnik potvrdio je da je dogovor između Irana i Omana finalizovan uprkos otkazivanju sastanka.

- U konsultacijama s Omanom odlučićemo o narednom koraku i načinu na koji ćemo ovaj dogovor objaviti ili formalizovati -dodao je Bagaei.

Iran i Oman vode pregovore o privremenom aranžmanu za upravljanje pomorskim saobraćajem kroz Ormuski moreuz nakon što je u junu propao memorandum o razumijevanju između Vašingtona i Teherana, čiji je cilj bio okončanje rata koji je počeo u februaru.

Ministar spoljnih poslova Omana Badr Albusaidi u nedjelju je saopštio da je regionalni sastanak planiran za danas u Salalahu odložen.

Dodao je da Oman ostaje posvećen podsticanju dijaloga koji doprinosi stabilnosti i dugoročnoj saradnji u regionu.

Šef diplomatije Norveške: Izrael navikao da zastrašuje, moguća zabrana trgovine sa okupiranim naseljima na Zapadnoj obali

Norveška razmatra da tokom jeseni usvoji zakon kojim bi zabranila trgovinu sa izraelskim naseljima na Zapadnoj obali i za kršenje te zabrane predviđena je kazna do tri godine zatvora, izjavio je norveški ministar spoljnih poslova Espen Bart Eide.

- Argumenti u prilog zakonu samo su ojačali jer se situacija na Zapadnoj obali dodatno pogoršala. Pored toga, toliko drugih zemalja sada preduzima iste korake koje je vlada već predložila ovim zakonom - rekao je Eide za norvešku državnu televiziju NRK.

Prema navodima NRK, zakon bi se odnosio na fizička i pravna lica koja trguju sa izraelskim naseljima, a uslijedio bi nakon što je Velika Britanija prošle nedjelje najavila širok paket sankcija protiv izraelskih naselja na Zapadnoj obali.

Norveška, Kanada, Danska, Finska, Francuska, Island, Irska, Poljska, Portugal, Španija i Švedska ubrzo su objavile zajedničko saopštenje u kojem su izrazile namjeru da preduzmu ili podrže slične mjere.

Eide je ocijenio da je Izrael "previše navikao da može da zastrašuje zapadne zemlje" optužujući ih za antisemitizam kada kritikuju Izrael zbog zloupotreba i kršenja međunarodnog prava.

Prema NRK, predlog zakona obuhvatio bi i istočni Jerusalim, koji ima drugačiji status od Zapadne obale.

Brojne države smatraju istočni Jerusalim palestinskom teritorijom i budućom prestonicom palestinske države, dok ga je Izrael formalno anektirao 1980. godine, 13 godina nakon što je zauzeo tu teritoriju tokom Šestodnevnog rata 1967. godine.

Ambasada Izraela u Norveškoj kritikovala je moguću mjeru, ocijenivši predlog za "kriminalizaciju trgovine" kao "najnoviji primjer opsesivnog antiizraelskog aktivizma norveškog ministra spoljnih poslova na međunarodnoj sceni".

Izrael izveo napade na Gazu, ranjeno 10 Palestinaca

U izraelskom napadu na improvizovani kamp u blizini bolnice Al-Vafa u gradu Gazi ranjeno je najmanje 10 Palestinaca, izvještavaju novinari Al Džazire sa terena.

Saudijski prestolonaslednik sa komandantom Centralne komande SAD

Saudijski prestolonaslednik Muhamed bin Salman sastao se sa komandantom Centralne komande SAD, admiralom Bredom Kuperom, u Džedi.

Prema saudijskoj državnoj televiziji, tokom sastanka su razmotreni najnoviji "regionalni razvoj događaja".

Saudijska Arabija je intenzivirala vazdušne napade na Jemen nakon što su Huti brzo napredovali duž obale Crvenog mora, uključujući stratešku pomorsku rutu Bab el Mandeb.

Još ključnih ostrva u južnom Crvenom moru pod opsadom Huta

Jemenski pobunjenici Huti, koje podržava Iran, zauzeli su još strateški važnih ostrva u južnom Crvenom moru, saopštili su vladini i hutski zvaničnici, dodatno jačajući kontrolu nad pomorskom rutom Bab el Mandeb.

Zauzimanje ostrva Veliki i Mali Haniš dogodilo se u trenutku kada vladine snage koje podržava Saudijska Arabija pokušavaju da se okupe i uzvrate udarac nakon brzog napredovanja pobunjenika duž zapadne obale Jemena.

Eskalacija sukoba, posebno napadi Huta na saudijsku naftnu infrastrukturu i brodarstvo u Crvenom moru, dodatno pritiskaju globalne zalihe i cijene nafte, što bi Iranu moglo dati prednost u ratu sa Sjedinjenim Državama.

Huti pobunjenici su rasporedili borce na ostrvima Haniš, 160 kilometara sjeverno od Bab el Mandeba, nakon što su se stotine vladinih snaga povukle sa arhipelaga, rekla su za Asošijejted pres dva vladina zvaničnika i jedan Huti zvaničnik, pod uslovom anonimnosti.

Huti prijete novim napadima na saudijske vojne koncentracije

Vojni portparol Huta Jahja Sari rekao je da će se borbe protiv snaga koje podržava Saudijska Arabija nastaviti dok se ne ukine opsada područja u Jemenu koja kontrolišu Huti.

Dodao je da je protiv vazduhoplovne baze Kralj Halid u Hamis Mušaitu izvršena velika vojna operacija uz upotrebu desetina balističkih raketa i dronova.

Kako navodi, operacija je ciljala hangare za avione, radarske sisteme, piste i skladišta municije u vazduhoplovnoj bazi Kralj Halid, a napad je postigao direktne pogotke i prouzrokovao značajnu štetu unutar baze.

- Operacija je bila odgovor na više od 300 saudijskih vazdušnih napada na jemenske pokrajine u proteklih pet dana. Saudijske vazdušne napade izveli su avioni F-15 i Tajfun, lansirani iz baza Hamis Mušait i Taif. Oružane snage Ansar Alah će nastaviti operacije duboko unutar saudijske teritorije sve dok traje agresija. Svaka nova agresija biće suočena sa širim i intenzivnijim operacijama - poručio je Sari.

Bagaei: Teheran "nema nikakve veze" sa krizom u Jemenu

Portparol Ministarstva spoljnih poslova je rekao da se Iran "ne miješa u jemenske poslove".

- Mi nemamo nikakve veze sa onim što se dešava u Jemenu - rekao je Bagaei na konferenciji za novinare.

- Mnoge zemlje koriste razvoj događaja kako bi zasejale razdor između Irana i drugih zemalja regiona- rekao je Bagei.

Iranski ministar spoljnih poslova Abas Aragči izjavio je u nedjelju da kriza u Jemenu nema vojno rješenje.

Bagei je na konferenciji za novinare naveo i da su Sjedinjene Države i Izrael počinili "ratne zločine" bombardovanjem i ubijanjem civila od početka rata u zemlji u februaru.

Naveo je imena nekoliko Iranaca poginulih u vazdušnim napadima, uključujući djecu ubijenu na fudbalskom terenu.

Bagaei je optužio "američko-cionističkog neprijatelja" da je koristio kasetnu municiju tokom napada.

- Ovo je potpuno kršenje svih humanitarnih standarda i ljudskih vrijednosti - rekao je on novinarima u Teheranu.

IRCG tvrdi da je presrela dron iznad Ormuza

Iranska revolucionarna garda (IRGC) saopštila je da je presrela i uništila napredni dron "MQ-1" koji je letio iznad Ormuskog moreuza.

U saopštenju koje je prenijela novinska agencija Tasnim, IRGC je navela da se presretanje dogodilo u okviru novog sistema vazdušne odbrane.

Izraelska vojska nastavlja sa hapšenjima na Zapadnoj obali

Izraelska vojska uhapsila je četiri Palestinca u pokrajini Vitlejem na okupiranoj Zapadnoj obali, javlja Vafa.

- Vojnici su upali u grad Vitlejem, u izbjeglički kamp Deišeh i kamp Aida - prenosi Al Džazira.

Izraelske snage su takođe upale u grad Tubas i pretražile nekoliko kuća, ali su otišle bez hapšenja.

Izrael izveo nove napade na jugu Libana

Izrael je tokom noći artiljerijskim granatiranjem ciljao grad Hadatu u okrugu Bint Džbejl, javlja libanska Nacionalna novinska agencija.

- Izraelska vojska je nastavila smrtonosnu kampanju napada na jugu Libana uprkos primirju postignutom uz posredovanje SAD - navodi agencija.

Sve manje brodova probali kroz Ormuz

Broj prolazaka teretnih brodova kroz Ormuski moreuz proteklog vikenda je opao na ispod deset na dnevnom nivou, pokazali su današnji preliminarni podaci o praćenju plovila, što je znatno ispod desetodnevnog prosjeka od 14 brodova.

Tokom vikenda, četiri broda su izašla iz Zaliva kroz moreuz, uključujući brod koji je plovio bez tereta u balastu, brod koji je prevozio tečni naftni gas, brod sa tovarom vještačkog đubriva i brod natovaren sirovom naftom ili kondenzatom, prenosi Rojters.

Deset brodova je ušlo u Zaliv, uključujući brod sa žitaricama i brod sa metalima, pokazali su podaci.

Kako se navodi, ove brojke ne uključuju brodove koji su možda prošli kroz moreuz sa isključenim transponderima kako bi izbjegli otkrivanje.

Prije početka sukoba 28. februara, kroz moreuz je dnevno prolazilo oko 125 velikih komercijalnih brodova, što je činilo oko 20 odsto svjetskog dnevnog snabdijevanja sirovom naftom i tečnim prirodnim gasom.

--------------
Načelnik okruga Kešm u Iranu Hosein Amir-Teimuri kaže da je najmanje jedna osoba poginula, a da su tri ranjene kada je američki projektil pogodio iranski trgovački brod kod istoimenog ostrva na jugu Irana.

Američki predsjednik Donald Tramp ponovio je da očekuje okončanje rata u Iranu ove godine, vjerovatno poslije novembarskih srednjoročnih izbora u SAD.

Kaže da bi tada cijene benzina mogle naglo da padnu. Tramp je naveo i da Vašington razmatra mogućnost da, osim povlačenja, ostane u Iranu i zadrži dio naftnih resursa, spomenuvši primjer Venecuele, dok je za eventualne pregovore rekao da moraju dovesti do “pravog sporazuma“.

Iranski predsjednik Masud Pezeškijan ponovio je da Teheran nije započeo rat i odbacio tvrdnje da Iran razvija nuklearno oružje.

Prema njegovim riječima, Iran poštuje Sporazum o neširenju nuklearnog oružja i spreman je za dijalog u okviru međunarodnog prava.

Iako je Pezeškijan najavio da će sporazum Irana i Omana o Ormuskom moreuzu danas biti finalizovan, zvanični Muskat je kasnije saopštio da je sastanak, na kome je trebalo da učestvuju i druge države Persijskog zaliva, odložen u cilju postizanja konsenzusa.

U Jemenu su vladine snage saopštile da su vazdušnim udarima gađale položaje Huta u oblastima Dubab i Moka.

Huti su ranije ove nedjelje zauzeli Moku, proširujući kontrolu nad dijelom obale Crvenog mora.

Prema podacima Međunarodne organizacije za migracije, od jula je zbog sukoba u Jemenu raseljeno najmanje 76.000 ljudi, a broj raseljenih učetvorostručio se tokom protekle nedjelje.

Izrael i Liban nastaviće u oktobru razgovore u Rimu o sporazumu o bezbjednosti postignutom uz posredovanje SAD, rekao je neimeovani zvaničnik za Rojters.

Cilj je da se smanje neprijateljstava duž granice, a američki zvaničnici ocjenjuju da je primena sporazuma ključna za bezbjednost Izraela i obnavljanje suvereniteta Libana.

Prethodna runda razgovora završena je u avgustu bez napretka u rješavanju ključnih teritorijalnih pitanja.