Spajić bez sluha za autonomiju Univerziteta

Novoformirani forum okuplja potpisnike inicijative da se kroz izmjene Zakona o visokom obrazovanju omogući demokratizacija izbornog procesa i da se rektor bira na neposrednim izborima.

U Akademskom forumu smatraju da premijer nema sluha za akademsku autonomiju, poručujući da nastavljaju borbu za demokratizaciju Univerziteta.

– Ne čekajući ni da se simbolični bijeli dim iznad Rektorata rasprši, premijer Milojko Spajić i ministarka prosvjete upriličili su prijem novoizabranoj rektorki Univerziteta Crne Gore čak deset mjeseci prije početka njenog mandata. Ovakav potez šalje zabrinjavajuću poruku o odnosu najviših državnih zvaničnika prema akademskoj autonomiji. Umjesto da ozbiljno razmotre naša upozorenja o unaprijed projektovanom izbornom procesu, predstavnici vlasti svojim postupcima dodatno produbljuju sumnje u politički uticaj na Univerzitet i moguću koordinaciju u sprovođenju ubrzanog i nedemokratičnog izbornog procesa – saopštili su iz Akademskog foruma.

Oko 70 profesora i saradnika na UCG potpisalo je inicijativu kojom se traži promjena izbornog modela za rektora, kojeg trenutno bira Upravni odbor UCG, na predlog Senata. Inicijativu su u avgustu predali Odboru za prosvjetu, nauku i kulturu Skupštine Crne Gore i održali sastanak sa predsjednikom Nikolom Rovčaninom, ali do najavljene tematske sjednice nije došlo. Predstavnici odbora održali su u Rektoratu sastanak sa predstavnicima UCG i Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija. Početkom septembra, UO UCG pokrenuo je izbornu proceduru za novog rektora, iako aktuelnom, prof. dr Vladimiru Božoviću, mandat ističe tek krajem jula 2027. godine, a njegov nasljednik na funkciju stupa u avgustu.

– Iako smo od početka ukazivali na djelovanje formalnih i neformalnih centara moći i organizovanih interesnih grupa, ovakav slijed događaja otvara i pitanje moguće koordinacije političkih i institucionalnih aktera, uključujući pojedine vladajuće i opozicione partije – navode iz Akademskog foruma.

Oni poručuju da Univerzitet ne smije biti prostor političke poslušnosti i partijskih kalkulacija, već institucija slobodnih i kritički mislećih ljudi.

– Samo autonoman i demokratski Univerzitet može doprinijeti stvarnoj demokratizaciji crnogorskog društva i njegovom približavanju evropskim vrijednostima. Ovakav rasplet događaja dodatno potvrđuje opravdanost naše inicijative i učvršćuje odlučnost da istrajemo u zahtjevima za suštinsku demokratizaciju Univerziteta Crne Gore. Naša borba nije usmjerena protiv pojedinaca, već protiv sistema partijskih i partikularnih uticaja koji guše akademsku slobodu i institucionalnu nezavisnost. Borba za slobodan Univerzitet istovremeno je i borba za slobodno i demokratsko crnogorsko društvo – ističu iz Akademskog foruma.

Irena Orović izabrana za rektorku Univerziteta Crne Gore

Upravni odbor UCG je prethodne sedmice većinom glasova izabrao Irenu Orović za novu rektorku za mandatni period 2027–2030. Prethodno je dobila podršku većine članova Senata. Orović, koja je deset godina obavljala prorektorsku funkciju, bila je jedini kandidat za rektora.

Potpisnici inicijative tvrde da je funkcija rektora projektovana za kandidata kojeg podržavaju aktuelne strukture, te da su time izbori već kompromitovani, kao i neuobičajenom žurbom da se izabere Božovićev nasljednik.