"Veljeg brda" nema u stambenoj strategiji Vlade

U Crnoj Gori postoji stambeni fond od 396.873 stambene jedinice. U odnosu na podatke sa popisa 2011. godine, u periodu od 2011. do 2023. izgrađeno je 82.169 stambenih jedinica, što znači okvirno 6.847 stambenih jedinica na godišnjem nivou.

Ukoliko se u prosjeku porez na nepokretnosti na godišnjem nivou poveća za 100 eura, onda bi se samo u ovom segmentu prikupilo 39,6 miliona eura, konstatovano je u Strategiji stambene politike Crne Gore do 2036. godine. U tom dokumentu se samo marginalno pominje gradnja stambenog kompleksa "Velje brdo". Za realizaciju svih planiranih aktivnosti iz ovog dokumenta ove godine predviđen je trošak od 54.731.806 eura.

– Planirani trošak za 2025. godinu je 34.423.403 eura, dok za 2026. godinu iznosi 20.308.403 eura. Od navedenih sredstava iz budžeta Crne Gore za 2025. godinu je opredijeljeno 10.097.865 eura, od čega 10.000.000 eura za realizaciju projekta "Velje brdo", dok je za 2026. planirano 77.865 eura – piše u Strategiji stambene gradnje do 2036. godine, u kojoj se dalje ne navode detaljniji podaci o zgradama koje bi trebalo da se grade na Veljem brdu.

Poslednji podaci sa popisa pokazuju da je u Crnoj Gori 217.441 domaćinstvo, dok ih je 2011. godine bilo 192.242. Podstanarskih domaćinstava bilo je preko 18.000, dok je kod roditelja stanovalo preko 10.000 građana. Evidentirano je preko 150.000 vlasnika stanova.

Siromašan svaki peti građanin

U ovom vladinom dokumentu tretiran je i problem siromaštva, čiji prag je postavljen na 60 odsto od srednje vrijednosti nacionalnog ekvivalentnog raspoloživog dohotka.

– U 2023. godini na godišnjem nivou iznosio je 3.367 eura za jednočlano domaćinstvo, dok je za domaćinstvo sa dvije odrasle osobe i dvoje djece mlađe od 14 godina iznosio 7.070 eura godišnje, ili 589,17 eura mjesečno. Stopa rizika od siromaštva u 2023. godini iznosila je 20,1 odsto (odnosno da u riziku od siromaštva živi 20,1 odsto stanovništva Crne Gore, odnosno svaki peti građanin/građanka), što pokazuje procenat lica čiji je ekvivalentni raspoloživi dohodak ispod praga rizika od siromaštva. U sjevernom regionu taj procenat iznosi 34,2 odsto, u centralnom regionu 15,6 odsto, a u primorskom 11,6 odsto. U riziku od siromaštva nalazi se 27,3 odsto djece. Ova lica nijesu nužno siromašna, samo imaju veći rizik da to budu, jer je njihov ekvivalentni raspoloživi dohodak ispod praga rizika od siromaštva. Prema tipu domaćinstva, u 2023. godini najvišu stopu rizika od siromaštva imala su lica u domaćinstvima koja čine jedna odrasla osoba sa najmanje jednim izdržavanim djetetom (44,7 odsto), zatim lica u domaćinstvima koja čine dvije odrasle osobe sa troje ili više izdržavane djece (36,5 odsto) – navodi se u Strategiji.

– Analizirajući podatke po opštinama, najveći broj domaćinstava nalazi se u opštinama Podgorica, Nikšić, Pljevlja, Bar, Bijelo Polje i Herceg Novi. U gradskim sredinama nalazi se 126.087 domaćinstava, a u ruralnim 66.155. Prema popisu iz 2023. godine bilo je 179,4 hiljade stanova više nego domaćinstava. Ukupan broj stanova iznosio je 396.873. Unutar EU, samo u Njemačkoj manje od 50 odsto građana/ki živi u sopstvenoj nekretnini, a ako se posmatraju sve evropske zemlje, prednjači bogata Švajcarska, u kojoj vlasnički status ima tek 47,9 odsto stanovništva. Međutim, zemlje u kojima građani/ke dominiraju u vlasništvu nad nekretninama ne mogu se pohvaliti visokim kvalitetom stanovanja. Jedan od ključnih elemenata u ocjenjivanju kvaliteta stanovanja je dostupnost dovoljnog prostora u stanu. Tako je najviše ljudi u pretrpanim stanovima zabilježeno u Rumuniji (48 odsto), a slijede Latvija (43,2 odsto), Bugarska (42,5 odsto), Hrvatska (41,1 odsto) i Poljska (40,7 odsto). Najbolje uslove stanovanja ima Kipar, u kojem samo 2,4 odsto građana/ki živi u pretrpanim stanovima. Takođe, znatno viši standard od prosjeka imaju i Malta, Irska, Belgija i Holandija. U okviru Evropske unije najniže troškove stanovanja (koji obuhvataju kredit, zakup, režije i održavanje) imaju građani/ke Malte, u kojoj samo 1,4 odsto stanovništva za tu namjenu troši više od 40 odsto dohotka. U EU su u drugom kvartalu 2024. godine, u poređenju sa istim periodom 2023, zakupnine porasle za 3,0 odsto, a cijene kuća za 2,9 odsto – konstatovano je u Strategiji.

Abazović: Velje brdo je prosipanje novca građana, najbolje i najjeftinije rješenje je "Stan za sve"

U dijelu koji se tiče migracija, navodi se da je negativni saldo migracija iz sjevernog u središnji i primorski region prosječno godišnje iznosio oko 1.300 lica.
– To ukazuje da je iz ovog regiona u središnji i primorski u periodu 2013–2023. godine migriralo više od 10.000 lica. Trenutno Crnu Goru karakteriše veći priliv od odliva stanovništva u inostranstvo, i taj priliv je dominantno u središnji i primorski region, utičući tako na strukturu lokalnog stanovništva i moguća kretanja na tržištu robe i usluga, kao i na tržištu rada. Opštine sjevera, sa najvećim odlivom stanovništva prema opštinama primorskog i središnjeg regiona, naročito Podgorice, u posmatranom periodu 2013–2023. godine su Bijelo Polje, Berane, Pljevlja i Rožaje, kao najveće opštine sjevera. Povećanje urbanizacije i unutrašnje migracije iz sjevernog u središnji i primorski region, dovele su do sve manje tražnje za obrazovanjem na sjeveru i u ruralnim sredinama. Crna Gora se suočava s ozbiljnom neusklađenošću potreba i raspoloživosti u pogledu obrazovne infrastrukture, koja je dodatno naglašena pomenutim demografskim promjenama. Tokom prethodne decenije evidentan je trend rasta broja stanovništva koje je promijenilo mjesto prebivališta unutar Crne Gore, osim 2020. godine, koja je prepoznata kao prva godina pandemije kovid-19, sa strogim epidemiološkim mjerama. Broj lica koja su promijenila mjesto prebivališta u 2024. godini manji je za 25,5 odsto nego u 2013. godini – predočeno je u Strategiji.

Preuzmite našu aplikaciju