Uspon i pad ''prve drugarice'' Jugoslavije (7): Jovanka ''promovisala'' Tita, Elena Čaušesku sebe

Do dolaska na vlast Nikolaja Čaušeskua 1965, njegova, tada već dugogodišnja supruga Elena bila je sasvim anonimna u javnosti. I kao članica partije, poslije rata nije imala zapaženu političku karijeru a bila je zaposlena kao sekretarka u Ministarstvu spoljnih poslova, gdje je dobila otkaz zbog nekompetentnosti. U prvim godine Čaušeskuove vlasti njena uloga je još uvijek pasivna, samo je pratilja svoga muža i u javnosti se pojavljuje i biva prepoznata isključivo protokolarno, kao njegova supruga. Početkom sedamdesetih godina, tačnije 1971, nakon posjete Kini i upoznavanja Elene Čaušesku sa Đang Ćing suprugom kineskog predsjednika Mao Cedunga, mjesto Elene Čaušesku, u rumunskom društvu i javnosti, potpuno i zauvijek je promijenjeno. Od tada njena profesionalna i politička karijera počinju da se razvijaju brzinom svjetlosti. Tako je 1972. izabrana za članicu Centralnog komiteta Komunističke partije Rumunije, 1973. imenovana je za članicu Izvršnog odbora Partije. Ubrzo zatim imenovana je za predsjednicu Nacionalnog savjeta za nauku i tehnologiju i na taj način postala dio vlade. Vjerovatno najznačajnija pozicija u njenoj političkoj karijeri nastupila je 1980. kada je došla na čelo partijskog i državnog komiteta za kadrove i postala potpredsjednica vlade. Iako veoma oskudnog obrazovanja – nije imala završenu srednju školu – Elena Čaušesku je "gradila" i profesionalnu tj. naučnu karijeru. Stekla je doktorat iz hemije, i postala je direktorka Nacionalnog instituta za proučavanje tehnološkog razvoja u hemijskoj i petrohemijskoj industriji (ICECHIM). Tokom naučne karijere dobila je i počasne doktorate sa univerziteta u Manili, Teheranu, kao i iz Centralnolondonskog politehničkog i kraljevskog instituta za hemiju. Prema svemu navedenom jasno je da su sedamdesete godine 20. vijeka bile formativno i simbolički veoma značajne u životu Elene Čaušesku. Ona je za deset godina od nijeme pratilje supruga postala nezavisna politička i javna ličnost u rumunskom društvu. Od 1973. počinju u rumunskoj štampi da se pojavljuju tekstovi vezani isključivo za njeno javno angažovanje koje nije imalo nikakve veze sa aktivnostima njenog supruga. Od tada štampa redovno prati Elenu Čaušesku, kao nezavisnu, aktivnu javnu figuru. Tako je do kraja sedamdesetih rumunska štampa razvila, pored kulta ličnosti predsjednika Republike, i kult Elene Čaušesku ne kao pasivnog objekta tj. supruge predsjednika već kao nezavisne žene, političarke, naučnice, majke. Prema svemu navedenom očigledna je i jasna razlika između prvih drugarica jugoslovenske i rumunske države. Dok je Jovanka čitavo vrijeme Brozove vladavine gradila imidž supruge, Brozove nijeme pratnje, napustivši započete studije književnosti posvetila se iključivo ulozi supruge i građenju Titovog kulta ličnosti, Elena Čaušesku je gradila sopstveni kult ličnosti, predstavljajući se kao emancipovana, moderna, nezavisna društveno angažovana žena.

Uspon i pad ''prve drugarice'' Jugoslavije (6): Jovanka i supruge šefova drugih država

Tokom razdoblja od 1945. do 1952. godine FNR Jugoslavija prošla je ubrzani razvoj uspostave realsocijalističkog državnog uređenja "narodne demokratije". Nacionalizacija i kolektivizacije, progoni neistomišljenika i uspostave totalitarizma, ali i ubrzani razvoj i temeljna promjena društvenih odnosa obilježili su ovaj period.[…]

PRIREDIO: MILADIN VELjKOVIĆ

(NASTAVIĆE SE)