Hibridne prijetnje - ignorisanje alarma ili nevidljiva reakcija

Dok iz parlamentarne većine poručuju da odsustvo saopštenja ne znači da se nije djelovalo, u opoziciji smatraju da bi navodi koje je iznio predsjednik Vlade u normalnoj državi bili ozbiljan alarm, a kod nas se očito ignorišu.

Poslanik vladajućeg Pokreta Evropa sad i predsjedavajući Odboru za bezbjednost i odbranu Dane Marković ističe da odsustvo javne sjednice nije isto što i odsustvo postupanja, te da u ovakvim situacijama najveći dio posla nije javan.

– Jedno je upozorenje javnosti, a drugo su postupanja nadležnih organa. Upozorenje je zaštitna radnja i njegova vrijednost je upravo u tome što dolazi na vrijeme. Ono se ne odlaže do sjednice, jer upozorenje koje kasni nema svrhu. Kada je riječ o samoj izjavi premijera, ona je po formi bila upozorenje, a ne optužba, i to je u praksi savezničkih država uobičajen model komunikacije. Svrha takve komunikacije je trostruka: odvraćanje, jer se javno signalizira da su vlasti svjesne aktivnosti, mobilizacija domaće i savezničke podrške, kao i politička poruka da se državni kurs neće mijenjati. Izjava premijera uklapa se u taj obrazac. Što se tiče imenovanja aktera, to je odluka sa ozbiljnim spoljnopolitičkim posljedicama i donosi se onda kada su ispunjeni i dokazni i politički uslovi, i po pravilu ide uz konkretne mjere, a ne samostalno – kazao je Marković za "Dan".

Dane Marković

Dodaje da su slično postupali litvanski i letonski predsjednik upozoravajući na moguće napade na kritičnu infrastrukturu, kao i poljski zvaničnici u vezi sa hibridnim djelovanjem na granici.

– U javnosti se odnos Savjeta za odbranu i bezbjednost i Vijeća za nacionalnu bezbjednost tumači kao sukob, pa bih to razjasnio. Tu nema spora o nadležnostima, nego postoji jasna hijerarhija – rekao je Marković.

Spajić: Imamo operativne informacije da će zatvaranje poglavlja biti praćeno hibridnim djelovanjem

Naglašava da je hitna reakcija povodom mogućeg hibridnog djelovanja bila neophodna i tvrdi da je uslijedila, ali ne u vidljivom obliku.

– Predsjednik Vlade je javno upozorio, a službe rade ono što je njihov posao, a to je da pripreme procjenu, koja se onda razmatra na tijelima ustanovljenim zakonom. Ono što se u javnosti čita kao ćutanje najčešće je faza u kojoj se procjena priprema. To je ograničenje koje postoji u svakoj državi koja se ovim ozbiljno bavi, jer se sadržaj procjene ne može saopštavati dok postupak traje. Zato po pravilu prođe vrijeme između upozorenja i onoga što javnost može da vidi, i to nije znak da se ništa ne radi, nego posljedica prirode same materije – pojašnjava Marković.

S druge strane, poslanik Demokratske partije socijalista i član Odbora za bezbjednost Mihailo Anđušić kaže da bi ovako ozbiljna izjava prvog čovjeka Vlade u svakoj normalnoj državi bila ozbiljan alarm.

– Najmanje što u toj situaciji može da se uradi jeste da se sazove hitna sjednica Vijeća za nacionalnu bezbjednost. Činjenica da se ovoliko čeka i da se ne saziva ta sjednica najbolje govori, prije svega, o opštem stanju u bezbjednosnom sektoru, a rekao bih i o stanju u državi. U bilo kojoj normalnoj državi na svijetu prioritet bi bio da se ta sjednica sazove. D‌jeluje gotovo nestvarno da niko nije našao za shodno da pogura cjelokupnu priču i da se, prije svega, provjere detalji o kojima premijer govori – kazao je Anđušić za "Dan".

Mihailo Anđušić

Očekuje da će sjednica Vijeća za nacionalnu bezbjednost biti sazvana u narednim danima, ali naglašava da je već sada upitno koliko će ona imati svrhe, s obzirom na način na koji stvari funkcionišu i kako se sjednice sazivaju.

– Ukoliko se sjednica ne sazove, onda se postavlja pitanje u kakvoj uopšte mi državi živimo i koliko je u ovoj državi bezbjedan svaki građanin. Ovd‌je je prioritet da u svakom bezbjednosnom izazovu akteri u bezbjednosnom sektoru ili sa neke druge instance čestitaju jedni drugima na uspjesima i prevaziđenim izazovima, a ozbiljniji dio posla im je najmanji problem – naveo je Anđušić.