Čekajući pravdu mnogi preminuli

Hiljade zahtjeva za restituciju i dalje je neriješeno, a nekoliko desetina hiljada građana čeka pravdu. Mnogi je nisu dočekali jer su preminuli u toku postupka, a država ćuti.

Bitno je da je za ovih 22 godine privatizovana imovina koja je bila predmet restitucije, te da su zaradili oni koju su je kupili, jedino su bivši vlasnici na gubitku, navode za "Dan" iz Nevladinog udruženja "Restitucija".

Ocjenjuju da Vlada i Skupština kao da izbjegavaju temu restitucije koja je jedna od obaveza poglavlja 23, koje se odnosi na pravosuđe i temeljna prava.

– Poglavlje 23 – pravosuđe i temeljna prava jedno od najvažnijih poglavlja Sporazuma o evropskim integracijama koje sadrži mnoge važne obaveze koje je Crna Gora preuzela na sebe. Obaveze, poznate kao benchmark, predstavljaju suštinske ciljeve koje treba postići kako bi se zatvorilo ovo ključno pregovaračko poglavlje. Poslednji benchmark poglavlja 23 odnosi se na rješavanje procesa restitucije, koji mora biti pravedan, sproveden u razumnom roku i uz punu nezavisnost i profesionalnost regionalnih komisija za restituciju, kažu za "Dan" iz ovom udruženju.

Više od 1.000 porodica bije bitku za legalizaciju

Više od 1.000 porodica u Park šumi Zagorič bije bitku za legalizaciju

NVO "Restitucija" je svim nadležnim organima više puta dostavljala predlog za reformu propisa iz ove oblasti.

– Smatramo da se proces povraćaja oduzete imovine jedino može realizovati kroz reformu propisa, jer je faktor koji sprečava restituciju, prije svega je loš zakon. Nažalost, nailazili smo uvijek na zid ćutanja, kao da se radi o zabranjenoj temi. Glavni nedostaci sadašnjih propisa su: odsustvo pravičnog postupka (Vlada je i sudija i stranka u predmetu), nedostatak rokova za odlučivanje predmeta restitucije je omogućio da procesi traju preko 22 godine, nedostatak profesionalnosti i nezavisnosti komisija koje odlučuju, četiri nivoa instanci prosuđivanja, pa se proces odvija unutar lavirinta, ukazuju u Udruženju.

Ponovo procijeniti obeštećenje

U Udruženju kažu da treba revalorizovati (ponovo procijeniti) visinu obeštećenja jer je sve revalorizovano, počev od povećanja cijena, poreza i drugog od 2007. godine do danas, osim visine obeštećenja.

– Iako mnogima, posebno mlađim generacijama, može djelovati besmisleno, obaveza vraćanja ili nadoknade privatne imovine koju je komunizam oduzeo kroz masovnu nacionalizaciju i dalje predstavlja neophodnu obavezu u procesu demokratske tranzicije Crne Gore, posebno imajući u vidu njen ulazak u Evropsku uniju. Smatramo da restitucija, pored zakonske obaveze, može biti i socijalno-ekonomska pomoć građanima protiv nezaposlenosti i iseljenja mladih u inostranstvo. Može li i treba li politička volja da bude ispred zakona i interesa građana, zaključuju u "Restituciji".

Poručuju da je rješenje reforma ili izmjena Zakona o restituciji kako bi se obezbijedio pragmatičan proces.

– Treba odrediti rokove do kada se moraju okončati postupci, profesionalizovati Komisiju i nezavisnost od ministarstava, smanjiti nivoa sudske instance sa četiri na dvije, obezbijediti sredstva za sprovođenje restitucije i obeštećenja, zabraniti državi i opštinama da otuđuju trećim licima imovinu pod restitucijom, ukloniti posledice neustavne izmjene Zakona iz 2007. godine i izjednačiti lica kojima je imovina oduzeta poslije 1968. godine sa vlasnicima imovine na lokaciji Valdanos u Ulcinju koji su dobili restituciju preko leks specijalisa 2021. godine (radi dobijanja glasova na izborima) kao i sa vlasnicima koji su imali sreću da im se predmeti završe prije 2007. godine, navode u dopisu dostavljenom "Danu".

Preuzmite našu aplikaciju