Vlada predložila strategiju: Evropske pare sačuvati od domaćih prevara

Ključni razlozi za sprovođenje Strategije, kako je objašnjeno u tom dokumuntu, između ostalog su nedovoljna sistematičnost i strateški pristup komunikaciji o zaštiti finansijskih interesa EU, nizak broj prijava, nedovoljno učešće javnosti, smanjeno povjerenje u sistem i niska prepoznatljivost AFCOS-a i mehanizama za prijavljivanje nepravilnosti.

Kao zemlja kandidat za članstvo u Evropskoj uniji neohodno je da pokažemo Briselu da umijemo i možemo da štitimo finansijske interese Evropske unije u Crnoj Gori. U tom cilju Vlada je nedavno dala zeleno svjetlo za Predlog strategije za zaštitu finansijskih interesa Evropske unije u Crnoj Gori za period 2026–2029, sa Predlogom komunikacionog akcionog plana.

Riječ je o dokumentu koji se fokusira na promociju pomoći EU Crnoj Gori putem Instrumenata za pretpristupnu pomoć – IPA i Instrumenta za reformu i rast, a poseban naglasak stavljen je na zaštitu ovih sredstava i podizanje svijesti o važnosti prijavljivanja nepravilnosti i sumnji na prevaru.

Sredstva iz IPA III fonda, čiji je Crna Gora korisnik, daju se u cilju podrške zemljama kandidatima u usvajanju i sprovođenju političkih, institucionalnih, pravnih, administrativnih, socijalnih i ekonomskih reformi potrebnih za usklađivanje sa vrijednostima EU.

– Takođe, nastoji da ih uskladi sa pravilima, standardima, politikama i praksama EU, doprinoseće i njihovoj stabilnosti, bezbjednosti i prosperitetu. Pored toga, zemlje kandidati se na ovaj način pripremaju za upravljanje i kontrolu znatno većih finansijskih sredstava dostupnih nakon pristupanja EU – predočeno je u Predlogu strategije.

Predviđene 23 aktivnosti, za osam potrebna finansijska sredstva

U sprovođenju Strategije osmišljen je Komunikacioni akcioni plan za zaštitu finansijskih interesa EU u Crnoj Gori za period od 2026. do 2029. godine (KAP), koji predstavlja osnovni operativni alat za sprovođenje definisanih operativnih ciljeva Strategije.

KAP razrađuje planirane komunikacione aktivnosti kroz definisanje nosilaca, rokova, indikativnih troškova i izvora finansiranja, čime se obezbjeđuje praktična i mjerljiva realizacija ciljeva Strategije.

KAP podrazmijeva 23 aktivnosti, a za sprovođenje 15 aktivnosti nijesu potrebna posebna finansijska sredstva, jer će se realizovati u okviru redovnih aktivnosti nadležnih institucija.

Za sprovođenje preostalih osam aktivnosti obezbijediće se sredstva iz nacionalnih izvora finansiranja.

Primjenu mjera iz ove strategije koordinisaće Direkcija za zaštitu finansijskih interesa EU (AFCOS) pri Ministarstvu finansija Crne Gore, koja će biti u kontaktu sa Evropskom kancelarijom za borbu protiv prevara (OLAF).

– AFCOS kontinuirano radi na poboljšanju koordinacije zakonodavnih, administrativnih i operativnih aktivnosti u oblasti zaštite finansijskih interesa EU i, u saradnji sa drugim nadležnim institucijama, doprinosi jačanju povjerenja i izgradnji odgovornog sistema za borbu protiv prevara, usklađenog sa evropskim standardima. Pored toga, AFCOS sprovodi promotivne i komunikacione aktivnosti koje služe kao preventivni mehanizam u upravljanju nepravilnostima i prevarama – navedeno je u dokumentu.

Strategija je usaglašena sa strategijama za borbu protiv korupcije, za borbu protiv prevara i upravljanje nepravilnostima u cilju zaštite finansijskih interesa EU 2025–2028 (NAFS), zatim sa Strategijom informisanja javnosti o pristupanju Crne Gore EU, sa Srednjoročnim programom rada Vlade i Godišnjim programom rada Vlade.

Ključni razlozi za sprovođenje Strategije, kako je objašnjeno u tom dokumuntu, između ostalog su nedovoljna sistematičnost i strateški pristup komunikaciji o zaštiti finansijskih interesa EU, nizak broj prijava, nedovoljno učešće javnosti, smanjeno povjerenje u sistem, zatim niska prepoznatljivost AFCOS-a i mehanizama za prijavljivanje nepravilnosti.

Kada je u pitanju upotreba i namjena IPA III sredstava u Crnoj Gori, iz ovog dokumenta proističe da je potrebno podići na viši nivo rad institucija koje sprovode nadležnosti AFCOS-a, što podrazumijeva da bolje razumiju procese u obavljanju svoje pojedinačne odgovornosti, ali i da dijele sve relevantne informacije kada je to potrebno.

Iz dokumenta proističe i da zaposleni nisu dovoljni i blagovremeno obaviješteni o relevantnim dešavanjima ili promjenama u oblasti zaštite finansijskih interesa EU, da je uloga AFCOS-a kao institucije koja štiti finansije EU nedovoljno prepoznata, ali i da javna svijest, znanje i razumijevanje zaštite finansijskih interesa EU i sprečavanja prevara nijesu dovoljno razvijeni.

Preuzmite našu aplikaciju