Pristupanje Jugoslavije programu američke vojne pomoći (5): Zajedničko razmatranje ratnih scenarija

Poslije vojne prezentacije general Kolins je izjavio da misli da Jugosloveni imaju odličan plan odbrane od hipotetičkog napada satelitskih država. Zatim je iznio pitanje snabdijevanja Jugoslovena i napomenuo da će se snabdijevanje najlakše vršiti prvo, kroz Ljubljanska vrata iz luka na zapadnoj obali Italije i drugo, preko Skoplja iz Soluna. On je istakao moguće teškoće za savezničke brodove da operišu na Jadranu, teškoće u doturanju materijala iz vazduha i problem ne-adekvatnosti jugoslovenskih aerodroma za operacije savezničke avijacije. U takvim okolnostima jedino se može računati na avijaciju sa nosača aviona koji bi se našli u Sredozemlju. Jugoslovenski predstavnici su odgovorili da bi aerodrome mogli da izgrade samo uz pomoć sa strane. General Kolins je rekao da je njihov interes za aerodrome samo u slučaju opšteg sovjetskog napada, ističući značaj držanja Ljubljanskih vrata, jer u tom slučaju može se računati na aerodrome u sjevemoj Italiji.

dr Bojan B. Dimitrijević

media centar" Odbrana"

General Popović je pitao zatim koliku vazdušnu pomoć Jugoslavija može očekivati u slučaju napada satelitskih armija, na šta mu je general Kolins rekao da ne vjeruje da će Jugoslavija dobiti bilo kakvu vazdušnu podršku Sjedinjenih Država ako rat ostane lokalnog karaktera. Međutim, po njegovom mišljenju, to bi dovelo do trećeg svjetskog rata, u kojem bi slučaju Jugoslavija mogla da računa na "neku podršku, zavisno od situacije". To je navelo generala Popovića da kaže kako takva izjava jasno opravdava jugoslovenski zahtjev za isporukom mlazne avijacije. Iako je general Kolins istakao da su za održavanje ovakve avijacije potrebna velika sredstva, jugoslovenski general je "nastavio da insistira na toj potrebi". On je upitao američkog generala šta misli kakva bi bila uloga Jugoslavije u slučaju sovjetske agresije na srednju i zapadnu Evropu, na šta je general Kolins odgovorio da bi u toj situaciji sigurno došlo do napada i na Jugoslaviju, ali da on kao predstavnik vojske SAD nije ovlašćen da govori o politici i me-đunarodnim odnosima, te da se njegove izjave koje se odnose na širu politiku NATO-a moraju smatrati samo kao lična gledišta, koja iznosi kao vojnik vojniku.

Pristupanje Jugoslavije programu američke vojne pomoći (4): Prevladavanje obostranih sumnjičavosti

Poslije tih razmatranja ratnih scenarija, general Kolins je iznio pitanje programa vojne pomoći (Mutual Defence Aid Programe, MDAP), rekavši da je u slučaju dogovora SAD i Jugoslavije neophodno da, u skladu sa zakonom, SAD rukovode tim programom. On je istakao da Amerikanci nemaju namjeru da šalju veliki broj inspektora, već samo broj koji je dovoljan da se osigura pravilno upravljanje i kontrola programa, što je posebno potrebno jer je Kongres pozivao čelne ljude MDAP-a da opravdaju potrošen novac. U tu svrhu potrebna je odgovarajuća kontrola i nadgledanje programa vojne pomoći koja bi stizala u Jugoslovensku armiju.

Neposredno poslije razgovora sa Kočom Popovićem, predstavnike armije SAD primio je maršal Tito. General Kolins je Titu prenio utiske sa prethodnog sastanka i svoje slaganje sa jugoslovenskim vojnim planovima. Tito je ukazao da postoje dva problema: napad satelita, koji bi mogao da se smatra lokalnim sukobom, te zajednički napad SSSR-a i satelita. U okviru ovog problema on je i postavio pitanje vojnog jačanja svoje armije.

PRIREDIO: MILADIN VELjKOVIĆ

(NASTAVIĆE SE)