Sukob Jugoslavije sa informbiroom i zaokret Rumunije (9): Jugoslovenske rukovodioce nazivali ubicama i banditima

Svi rumunski članci su u napadima išli dalje od same Rezolucije. Često pominjane riječi bile su klika, diktatorski režim, fašistički metodi, agenti međunarodnog imperijalizma. Virdžil Trofin, tada član CK Radničke omladine Rumunije, koji je bio na pruzi Šamac–Sarajevo, u jednom članku se osvrnuo i na izgradnju te pruge. On je pisao o vojničkoj disciplini, lošem odnosu između rukovodilaca i brigadira, da na pruzi nije bilo marksističkih knjiga, te da su postavljeni zadaci bili fizički potpuno iscrpljujući. Naslovi o Jugoslaviji u novinama su bili uvijek na naslovnoj strani ispisani velikim slovima i posebno bombastični, poput naslova iz tabloida. Neki rumunski listovi poput "Romanija libere"("România liberă") su čak naslove članaka ispisivali crvenom bojom kako bi se naročito podvukao njihov šokantan sadržaj.

Ambasada Rumunije u Beogradu je 24. avgusta organizovala proslavu u čast obilježavanja 23. avgusta 1944. Pozivu se od strane visokih predstavnika niko nije odazvao. Niži članovi partije sa Alešom Beblerom na čelu su otišli i ostali desetak minuta. Prilikom izlaska nastao je incident. Bebler je glasno kritikovao rumunske predstavnike da jugoslovensko rukovodstvo nazivaju ubicama, banditima, hitlerovcima i da vrijeđaju državne institucije. Jugoslovenska delegacija je optužila Rumune i za kršenje ugovora, torturu nad rumunskim državljanima srpske nacionalnosti i stvaranje jedne ratne atmosfere u odnosima.

Sukob Jugoslavije sa informbiroom i zaokret Rumunije (8): Nakon ostavke jugoslovenski amabasador prišao Sovjetima

Na sve oštrije i brojnije napade Jugoslavija je zvanično reagovala 25. avgusta 1948. godine. Ministar inostranih poslova Stanoje Simić je ambasadoru Rumunije u Beogradu Teodoru Rudenku predao opširnu notu na jedanaest stranica. U toj noti taksativno su bile navedene povrede Ugovora o prijateljstvu, saradnji i uzajamnoj pomoći između FNRJ i NRR. Od pozivanja građana FNRJ na pobunu i obaranje vlade i rukovodstva partije od strane visokih funkcionera RRP, poput Ane Pauker, ministra inostranih poslova, preko optužbi za imperijalizam, antisovjetsku kampanju i nedemokratski poredak do direktnog vrijeđanja Tita i najvišeg državnog rukovodstva. Jugoslavija je protestovala i zbog kršenja ugovora i konvencija potpisanih između dviju država.[…]

Protestovalo se i zbog pritiska na manjinu, odvođenja rukovodilaca Saveza slovenskih kulturno-demokratskih društava u noći između 2. i 3. jula i prisiljavanja da potpišu deklaraciju protiv jugoslovenskog rukovodstva. Ministar Teohari Đorđesku je lično obilazio mjesta poput Dinjaša, Ivande, San Martona i pozivao jugoslovenske manjince da se izraze protiv rukovodstva Beograda. Manjincima su bile konfiskovane knjige napisane od strane jugoslovenskih rukovodilaca, zabranjeno je bilo slušanje "Radio Beograda". Posebno organizovane grupe imale su dužnost da vrše prismotru svih mjesta u kojima su živjeli manjinci. Rumunija je vrbovala jugoslovenske građane za vođenje propagande protiv Jugoslavije preko radio-emisija na srpskom jeziku, preko lista ''Pravde'', ili agitacijom među manjinskim stanovništvom. Prvi istaknutiji agitant bio je svakako ambasador Radonja Golubović. Učestali napadi na jugoslovensko rukovodstvo i korišćenje uvredljivih izraza, zabilježeni su tokom pokušaja bjekstva generala Arsa Jovanovića i njegove smrti 12. avgusta 1948. godine.

PRIREDIO: MILADIN VELjKOVIĆ

(NASTAVIĆE SE)