Uspomene vojvode Živojina Mišića - kraj dinastije Obrenović (6): Sahranjen bez prisustva sina

Valjda po želji kralja Milana, car Franja Josif nije dozvolio da se Milanovo tijelo prenese u Beograd – vjerovatno se to ni u Beogradu nije željelo – već je naredio da se tijelo kralja Milana s najvećim počastima sahrani u manastiru Krušedolu, u Fruškoj gori, gdje i sada leži. Sahrani u Krušedolu s naše strane prisustvovao je, čini mi se, artiljerijski pukovnik Leonida Solarović sa još jednim ili dvojicom oficira.

U jesen 1901. priređeni su manevri u okolini Uba, u kojima su učestvovale jedinice Dunavske i Drinske divizije. Komandanti strana bili su pukovnici Dimitrije Nikolić i Bogdan Damnjanović, a rukovodilac manevara đeneral Cincar Marković. Kao komandant brigade u sastavu Dunavske divizije, u ovom manevru komandovao sam glavnom, lijevom kolonom pri napadu na položaj Drinske divizije.

Ovim manevrima prisustvovao je kralj Aleksandar s kraljicom Dragom. Tom prilikom proizvedeni su u čin đenerala pukovnici Čeda Miljković i Lazar Petrović kao prvi kraljevi ađutanti. Ne znam zbog čega, ali ovi manevri nijesu izvedeni onako kako se željelo.

Uspomene vojvode Živojina Mišića - kraj dinastije Obrenović (5): Smrt kralja Milana zaprepastila sve

U drugoj polovini aprila 1902. postavljen sam ukazom za komandanta Drinske divizijske oblasti. Pošto sam završio predavanje strategije na Višoj školi Vojne akademije, već 1. maja iste godine stigao sam u Valjevo i primio novu dužnost od svog prethodnika pukovnika Bogdana Damnjanovića. Pomoćnik komandanta bio je moj drug pukovnik Jovica Miletić; komandant brigade potpukovnik Nikola Lukić; načelnik đeneralštabnog odsijeka u prvo vrijeme potpukovnik Milutin Mišković, a docnije major Živko Pavlović; komandant artiljerijskog puka major Radivoje Bojović; komandanti pješadijskih pukova: Jeroslav Jankura, potpukovnik, major Petar Bajalović i…; ađutanti: Krsta Krstić i Svetozar Jeremić.

Trećega dana po dolasku u Valjevo održao sam smotru svih trupa valjevskog garnizona na Krušiku. Tom prilikom predstavili su mi se svi oficiri i vojni činovnici. U junu sam morao otputovati u Beograd da ispitam slušaoce Vojne akademije iz strategije. Docnije sam obišao sve garnizone Drinske divizijske oblasti, a u jesen iste godine priredio manevar između trupa valjevskog garnizona i garnizona Užica i Požege.

I ovom prilikom, kao i uvijek, kod oficira i vojnika vladalo je veliko interesovanje za manevarske radnje s primjernom izdržljivošću. Poslije izvršene smotre nad trupama između Užica i Požege zatalasalo se kolo vojnika i oficira, uz svirku vojne muzike. Za sve vrijeme odmora i oficiri i vojnici govorili su samo o radu pojedinih odjeljenja na ovim manevrima, kojima sam i sâm bio potpuno zadovoljan.

Dvije ili tri nedjelje poslije ovih manevara pošao sam iz Valjeva da izvršim pregled rada 4. pukovske okružne komande. Kad sam došao u Kosjerić na prenoćište, primio sam od svoga pomoćnika, pukovnika Miletića, dešifrovanu depešu Ministarstva vojnog kojom se naređuje da komandant divizije svojim ličnim uticajem podejstvuje da za narodnog poslanika bude izabran vladin kandidat, kao i da izda naređenje da vojni činovnici idu na glasanje u civilnom odijelu. U vezi s tim pomoćnik me pitao šta i kako treba da radi.

– Kao vojnik, gledajte svoja posla. Mi ne možemo naređivati ko će od vojnika činovnika ići na glasanje. Neka sami rade onako kako nađu za potrebno.

U to vrijeme đeneral Cincar Marković bijaše obrazovao vladu i raspisao izbore za Narodnu skupštinu.

PRIPREMIO: MILADIN VELjKOVIĆ

(NASTAVIĆE SE)